Sofia Times Magazine
22 χρόνια στην υπηρεσία της Ομογένειας
Σε βάθος 1,60μ. από τους σωζόμενους λίθους του δαπέδου, αποκαλύφθηκε μεγάλος κιβωτιόσχημος τάφος, κατασκευασμένος από πωρόλιθους, καθώς και σκελετός κάποιου θνητού της εποχής, στον οποίον αποδόθηκαν λατρευτικές τιμές ως θεού.
Οι επίσημες ανακοινώσεις του Υπ. Πολιτισμού
1. Συνεχίστηκαν οι εργασίες από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Σερρών, στον λόφο Καστά και συγκεκριμένα στον τρίτο θάλαμο. Σε βάθος 1,60μ. από τους σωζόμενους λίθους του δαπέδου, αποκαλύφθηκε μεγάλος κιβωτιόσχημος τάφος, κατασκευασμένος από πωρόλιθους.
2.Οι εξωτερικές διαστάσεις του τάφου είναι μήκους 3,23μ., πλάτους 1,56μ. και σωζόμενου ύψους 1 μ. Ωστόσο, βρέθηκαν, κατά την ανασκαφή, ορθοστάτες από την ανωδομή του τάφου, που μας επιτρέπουν να θεωρήσουμε ότι το ύψος του έφτανε τουλάχιστον στο 1,80μ.
3. Εντός του τάφου δημιουργήθηκε μια επιμήκης βάθυνση πλάτους 0,54μ.και μήκους 2,35μ. . Πρόκειται για τη θέση στην οποία τοποθετήθηκε ξύλινο φέρετρο. Βρέθηκαν, διάσπαρτα, σιδερένια και χάλκινα καρφιά, καθώς και οστέινα και γυάλινα διακοσμητικά στοιχεία του φερέτρου. Επισημαίνεται ότι το συνολικό ύψος του τρίτου θαλάμου από την κορυφή της θόλου έως τον πυθμένα του τάφου είναι 8,90μ.
4. Εντός και εκτός του τάφου, βρέθηκε ο σκελετός του νεκρού. Είναι προφανές ότι το ανθρωπολογικό υλικό θα εξεταστεί από ειδικούς επιστήμονες. Είναι, εξίσου, προφανές ότι θα γίνουν όλες οι έρευνες τις οποίες απαιτεί η σύγχρονη επιστήμη.
5. Το ταφικό συγκρότημα στον λόφο Καστά είναι ένα δημόσιο έργο, που για την κατασκευή του χρησιμοποιήθηκε η μεγαλύτερη ποσότητα μαρμάρου, που έχει ποτέ χρησιμοποιηθεί στη Μακεδονία. Να σας θυμίσω τα στοιχεία της μοναδικότητας του: Τύμβος ύψους 33μ, και επ᾽ αυτού το βάθρο με το υπερμέγεθες λιοντάρι, συνολικού ύψους 15,84. Οι σφίγγες, οι καρυάτιδες και το υπέροχο ψηφιδωτό με την αρπαγή της Περσεφόνης, αλλά και τα μαρμάρινα ζωγραφισμένα επιστύλια, τα οποία, αυτή τη στιγμή, συντηρούνται στο εργαστήριο του Μουσείου Αμφίπολης. Επισημαίνεται το πρωτοφανές ύψος του συνόλου της κατασκευής.
6. Επομένως, αυτό το μνημείο αποτελεί μοναδική και πρωτότυπη σύνθεση ποικίλων χαρακτηριστικών. Είναι μια εξαιρετικά ακριβή κατασκευή, το κόστος της οποίας είναι προφανώς απίθανο να είχε αναληφθεί από ιδιώτη.
7. Πιθανότατα, πρόκειται για μνημείο αφηρωϊσμένου νεκρού, δηλαδή, θνητού στον οποίον αποδόθηκαν λατρευτικές τιμές από την κοινωνία της εποχής του. Ο νεκρός ήταν εξέχουσα προσωπικότητα, καθώς μόνον έτσι εξηγείται η κατασκευή αυτού του μοναδικού ταφικού συγκροτήματος.
8. Προκειμένου να δρομολογηθούν οι εργασίες αποκατάστασης του μνημείου, μελετώνται συστηματικά τα διάσπαρτα αρχιτεκτονικά μέλη, τα οποία έχουν ταυτιστεί και αποδοθεί στον περίβολο. Πρόκειται για 500 περίπου μαρμάρινα μέλη, που βρίσκονται στην γύρω περιοχή, εκεί όπου σήμερα είναι τοποθετημένο το λιοντάρι, ενώ καθώς αποσύρθηκαν, προ ολίγων ημερών, τα νερά της λίμνης Κερκίνης, αποκαλύφθηκαν περισσότερα από εκατό μέλη του περιβόλου, όπως γείσα, ορθοστάτες και στέψεις. Είχαν μεταφερθεί, το 1936 από την Ούλεν, η οποία είχε αναλάβει την κατασκευή του φράγματος της Κερκίνης .
9. Στο πλαίσιο των αρχαιολογικών ερευνών στον τύμβο έγινε έλεγχος και δειγματοληψία των ιζημάτων, εσωτερικά και εξωτερικά του τάφου, όπως και γεωτρητικός έλεγχος του υπεδάφους του, ώστε να διαπιστωθεί το γεωλογικό υπόβαθρο. Τα ιζήματα αποτελούνται από εναλλαγές άμμου και μάργας, λιμναίας προέλευσης.
10. Για τις επόμενες ημέρες προβλέπεται η ολοκλήρωση του κοσκινίσματος των χωμάτων, η ολοκλήρωση των υποστυλωτικών εργασιών και η συνέχιση των εργασιών συντήρησης στο μνημείο , αλλά και των ευρημάτων στο εργαστήριο του Μουσείου της Αμφίπολης. Ιδαίτερη έμφαση δίνεται στη συντήρηση των τμημάτων του ελλείποντος μέρους του ψηφιδωτού.
11. Στις 22 Νοεμβρίου, ο υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού κ. Κ. Τασούλας θα δώσει συνέντευξη στο Μουσείο της Αμφίπολης, στη μία το μεσημέρι σχετικά με τα ευρήματα και την επόμενη φάση των εργασιών στο τύμβο Καστά.
12. Στις 29 Νοεμβρίου, ημέρα Σάββατο και ώρα 11.00 θα παρουσιαστούν τα αποτέλεσματα της ανασκαφικής περιόδου στον λόφο Καστά, από την έφορο Αρχαιοτήτων Σερρών Κ. Περιστέρη και τους συνεργάτες της, στην Αθήνα, στο Αμφιθέατρο του Υπουργείου Πολιτισμού.
13. Γεωφυσικές διασκοπίσεις:
1. Η γεωφυσική διασκόπιση θα γίνει από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονικής, ειδικότερα από το εργαστήριο Εφαρμοσμένης Γεωφυσικής, το οποίο διευθύνεται από τον καθηγητή Γρηγόρη Τσόκα, μετά από πρόταση του πρυτάνεως καθηγητή Περικλή Μήτκα. Σημειώνεται ότι το ΑΠΘ έθεσε στη διάθεση του Υπουργείου Πολιτισμού όχι μόνον την τεχνογνωσία του αλλά και πόρους του Πανεπιστημίου.
2. Για την διερεύνηση του Τύμβου Καστά θα χρησιμοποιηθεί, κυρίως, η μέθοδος της ηλεκτρικής τομογραφίας, στην ανάπτυξη της οποίας έχει συμβάλλει καθοριστικά το συγκεκριμένο εργαστήριο. Η μέθοδος συνίσταται στην ηλεκτρική απεικόνιση του υπεδάφους, παρόμοια με την ιατρική τομογραφία. Εχει δε αποδώσει σε εξερεύνηση άλλων τύμβων- πχ. Απολλωνία, Κιλκίς, Βεργίνα, Αργολιδα κ.α) Αποτελέσματα από την διερεύνηση του τύμβου Καστά σε επόμενη ενημέρωση.
Συνεχίζεται η ανασκαφική εργασία στον λόφο Καστά, από την ΚΗ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων. Αφαιρούνται από τον λόφο οι επιχώσεις και τα μπάζα της ανασκαφής Λαζαρίδη. Έχει ήδη ολοκληρωθεί η αφαίρεση στη δυτική πλευρά και συνεχίζονται οι εργασίες πίσω και ανατολικά από τη θόλο.
Σήμερα που αφαιρέθηκαν και τα τελευταία στρώματα χωμάτων από την ανατολική πλευρά του ψηφιδωτού, αποκαλύφθηκε η τρίτη μορφή της παράστασης, πίσω από τον γενειοφόρο άνδρα, ο οποίος -εκτός από το στεφάνι- φοράει και κόκκινο ιμάτιο.
Πρόκειται για γυναικεία νεανική μορφή, με κόκκινους ανεμίζοντες βοστρύχους, η οποία φοράει λευκό χιτώνα που συγκρατείται με κόκκινη λεπτή ταινία στο ύψους του στήθους. Φέρει κόσμημα στον καρπό του αριστερού της χεριού. Είναι προφανές ότι πρόκειται για την μυθολογική παράσταση της αρπαγής της Περσεφόνης από τον Πλούτωνα, με την παρουσία του θεού Ερμή ως ψυχοπομπού, όπως είθισται σε ανάλογες αναπαραστάσεις.
Είναι εκπληκτική η παράσταση όχι μόνον για τον χρωματικό της πλούτο, αλλά και για την τέλεια εκτέλεση του σχεδίου. Στην παράσταση του ψηφιδωτού παρουσιάζεται και η τρίτη διάσταση, ιδιαίτερα στην απεικόνιση του ψυχοπομπού και της Περσεφόνης. Είναι φανερό ότι η παράσταση παραπέμπει και στην αντίστοιχη της αρπαγής της Περσεφόνης, στον λεγόμενο Τάφο της Περσεφόνης, στο βασιλικό νεκροταφείο των Αιγών. Όμως η παράσταση της αρπαγής της Περσεφόνης, στις Αιγές είναι τοιχογραφία. Εδώ, για πρώτη φορά, απαντάται σε βοτσαλωτό ψηφιδωτό, σε ταφικό μνημείο. Οι διαστάσεις του ψηφιδωτού δαπέδου ήτοι 4,5Χ3.
Με την αποκάλυψη του ψηφιδωτού δαπέδου δόθηκε η δυνατότητα και για την τελική υποστύλωση του επιστυλίου των Καρυατίδων. Φυσικά, έχουν ήδη ξεκινήσει οι εργασίες προστασίας του ψηφιδωτού οι οποίες συνίστανται:
α. Επικάλυψη με φύλλα φελιζόλ
β. Και πάνω από αυτά ξύλινη επένδυση
Σε ύψος 40 εκ. πάνω από την ξύλινη επένδυση θα μπει το δάπεδο πρόσβασης για τον τέταρτο χώρο, το οποίο θα στηριχτεί στην τρίτη σειρά αντιστήριξης.
Με την τομή που έγινε στο κατεστραμμένο τμήμα του ψηφιδωτού διαπιστώθηκαν οι συνθήκες έδρασης του δαπέδου που είναι οι εξής: Κονίαμα 8-10 εκατοστών ως υπόβαση του ψηφιδωτού, πιο κάτω έχουμε στρώση από κροκάλες πάχους 10-12 εκατοστά, οι οποίες εδράζονται στο φυσικό έδαφος, υπό μορφή σκληρής αργιλώδους άμμου.
Στον τέταρτο χώρο ήτοι στον τρίτο θάλαμο, έχει ολοκληρωθεί η υποστύλωση. Δεν προχώρησαν οι ανασκαφικές εργασίες, επειδή η ομάδα ασχολήθηκε με την αποκάλυψη του ψηφιδωτού.
Στην ανασκαφή της Αμφίπολης και στις προοπτικές που ανοίγει για την ελληνική οικονομία, αναφέρεται εκτενές άρθρο που δημοσιεύεται στην ιστοσελίδα του CNN. Ξεκινώντας με μια αρκετά λεπτομερή περιγραφή των τελευταίων αρχαιολογικών ευρημάτων και, συγκεκριμένα, του επιβλητικού ψηφιδωτού δαπέδου που απεικονίζει έναν άνδρα να βρίσκεται πάνω σε ένα άρμα που το σέρνουν άλογα και το οδηγεί ο αγγελιοφόρος θεός Ερμής, o συντάκτης κάνει εκτενή αναφορά στα σημαντικά ευρήματα που έχει φέρει στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη στον χώρο της Αμφίπολης, αλλά και στις θεωρίες που διατυπώνονται σε ό,τι αφορά τον «ένοικο» του τάφου.
«Με κάθε εύρημα που έρχεται στο φως και αποκαλύπτει τον μεγαλειώδη πλούτο που κρύβει ο τάφος, μεγαλώνει και η αγωνία για το ποιος ήταν θαμμένος στο συγκεκριμένο μνημείο», αναφέρει το CNN, προσθέτοντας ότι από την ώρα που άρχισε η ανασκαφή, τον Αύγουστο, εκατοντάδες τουρίστες και εκδρομείς συρρέουν στην Αμφίπολη με την ελπίδα ότι θα μπορέσουν να δουν κάτι από τα εντυπωσιακά ευρήματα, ενώ τα τοπικά μέσα ενημέρωσης είναι γεμάτα με μακροσκελείς αναφορές σχετικά με την πρόοδο των εργασιών.
Η κυβέρνηση, συνεχίζει το CNN, προειδοποιεί ότι δεν πρέπει να διαδίδονται ανυπόστατες θεωρίες, αλλά την ίδια στιγμή συνεχίζει να τροφοδοτεί το δημόσιο ενδιαφέρον, με σχεδόν καθημερινές αναφορές για την Αμφίπολη στο κρατικό τηλεοπτικό σταθμό.
Η αλήθεια είναι, συνεχίζει το δημοσίευμα, ότι η πολιτιστική κληρονομιά της Ελλάδας είναι τόσο πλούσια που δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι η αρχαιολογία παραμένει ως κλάδος ένα από τα ισχυρότερα «χαρτιά» της, και με τον τουρισμό να είναι η δεύτερη σε μέγεθος πηγή εσόδων για τη χώρα μετά τη ναυτιλία, η Ελλάδα είναι έτοιμη να προβάλει ακόμη περισσότερο την αρχαιολογική της κληρονομιά.
Μάλιστα, όπως αναφέρει, η Ελλάδα καθώς κοιτά προς το παρελθόν για να προχωρήσει μπροστά σε μια περίοδο κρίσης, ετοιμάζεται να επαναφέρει στο προσκήνιο ένα άλλο μεγάλο θέμα, την επιστροφή των γλυπτών του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο στο Λονδίνο.
Οι νέες, θαυμαστές, ανακαλύψεις στον τύμβο της Αμφίπολης δεν θα μπορούσε να αφήσει αμέτοχη την παγκόσμια κοινή γνώμη που εδώ και καιρό έχει δείξει πως ενδιαφέρεται εντόνως για τα τεκταινόμενα στην μακεδονική γη.
Η θέα του μωσαϊκού που ανακαλύφθηκε από την Κατερίνα Περιστέρη και την ομάδα της, είναι τόσο καθηλωτική που σχεδόν όλα τα διεθνή Μέσα μεταφέρουν στους αναγνώστες τους τη σπουδαιότητά του χρησιμοποιώντας επίθετα στον υπερθετικό βαθμό: «γιγαντιαίο», «εντυπωσιακό», «περίπλοκο», είναι κάποια αυτά που δείχνουν την επίδραση που ασκεί το μνημείο σε ολόκληρο τον κόσμο.
Ο Guardian γράφει πως το μωσαϊκό που ανακαλύφθηκε μπορεί να σηματοδοτήσει τον βασιλικό, μακεδονικό τάφο. Οι αρχαιολόγοι βρέθηκαν μπροστά σε ένα μεγάλο και περίπλοκο μωσαϊκό που χρονολογείται από το 300 π.Χ.
Το αυστραλιανό ABC κάνει λόγο για «μωσαϊκό γιγαντιαίων διαστάσεων» το οποίο, όμως, ακόμα και τώρα δεν μπορεί να μας οδηγήσει ευθέως σε μια θεωρία για το ποιος μπορεί να είναι ο ένοικος του τύμβου.
Το αμερικανικό ραδιόφωνο Npr σημειώνει πως η ανακάλυψη του εντυπωσιακού και πανέμορφου μωσαϊκού στην Αμφίπολη. Κάνει λόγο για την αρμονία των χρωμάτων, αλλά και για τη θαυμαστή λεπτομέρεια των μορφών που απεικονίζονται στο μωσαϊκό.
Το BBC σημειώνει με τη σειρά πως αποκαλύφθηκε στην Αμφίπολη ένα μεγάλων διαστάσεων μωσαϊκό, στον μεγαλύτερο τάφο που βρέθηκε ποτέ στην Ελλάδα. Επισημαίνει δε πως αυτές οι ανακαλύψεις έχουν ανεβάσει το ηθικό, την υπερηφάνεια και τον πατριωτισμό των Ελλήνων.
Μία παραγωγή της δημοσιογραφικής ομάδας του Sofia Times Magazine σ' επιμέλεια και παρουσίαση του Κώστα Σ. Πασχαλίδη. Καθημερινά στις 10:00 π.μ. (ώρα Ελλάδας) και σ' επανάληψη στις 18:00 από Δευτέρα έως και Παρασκευή και κάθε Σάββατο - Κυριακή στις 17:00 (ώρα Ελλάδας)

καθημερινά σ' επανάληψη στο
Greek Web Radio
οι εκπομπές του
Στράτου Γ. Κρυσταλλάκη
στις 22:00 μ.μ και στις 05:00 π.μ & 13:00 μ.μ. (ώρα Ελλάδας)

καθημερινά στο
με την Γιώτα, τον Ευθύμη, την Ευθυμία και την Κορίνα
στις 09:00 μ.μ και σ' επανάληψη στις 06:00 π.μ & 12:00 μ.μ. (ώρα Ελλάδας)

καθημερινά στο
Greek Web Radio
με την
Ερυφίλη Ευλιάογλου
και τον
Κωνσταντίνο Σταθόπουλο
στις 23:00 μ.μ και σ' επανάληψη στις 04:00 π.μ & 14:00 μ.μ. (ώρα Ελλάδας)