«Εκφράζουμε την κοινή μας ανησυχία για την κατάσταση στο Ιράκ, τη Συρία και όλη τη Μέση Ανατολή» αναφέρει το κοινό ανακοινωθέν που υπέγραψαν ο Ποντίφικας και ο Πατριάρχης - Οι δύο θρησκευτικοί ηγέτες προσευχήθηκαν και για την ειρήνη στην Ουκρανία και κάλεσαν όλες τις πλευρές «να επιλέξουν την οδό του διαλόγου»

Με την υπογραφή κοινής δήλωσης για τον χριστιανικό διάλογο αλλά και αναφορές στην ανησυχητική κατάσταση που έχει δημιουργηθεί για τους χριστιανούς της Μέσης Ανατολής, ολοκληρώθηκε, πριν από λίγο στο Φανάρι, η ιστορική επίσκεψη του Πάπα Φραγκίσκου.

Στο κοινό ανακοινωθέν -που οι δύο Εκκλησίες και οι δύο προκαθήμενοι είχαν επεξεργαστεί κατά διάρκεια της προετοιμασίας της επίσημης επίσκεψης- τονίζεται η ανάγκη για τη συνέχιση του ενδοχριστιανικού διαλόγου στην παράδοση που έχει ξεκινήσει μετά την άρση σχίσματος, αλλά και για πρώτη φορά τίθενται ευθέως πολιτικά ζητήματα, όπως η επιβίωση των χριστιανών της Μέσης Ανατολής. Οι χριστιανικές κοινότητες απειλούνται με πλήρη εξαφάνιση, τονίζεται στο ανακοινωθέν, στο οποίο επισημαίνεται: «Δεν είναι δυνατόν να αποδεχτούμε μια Μέση Ανατολή χωρίς χριστιανούς».

«Εάν υπάρχει κάτι που η Καθολική Εκκλησία επιθυμεί και εγώ επιδιώκω ως Επίσκοπος της Ρώμης, είναι η κοινωνία με τις Ορθόδοξες Εκκλησίες» είπε ο Πάπας Φραγκίσκος στο πλευρό του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου, στη διάρκεια της πατριαρχικής και συνοδικής θείας λειτουργίας στο Φανάρι.

Ο Πάπας Φραγκίσκος και ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος υπερασπίστηκαν τους Χριστιανούς που απειλούνται από τα αντίποινα των τζιχαντιστών στο Ιράκ και στη Συρία και διαβεβαίωσαν ότι δεν θα αποδεχθούν ποτέ «μια Μέση Ανατολή χωρίς τους χριστιανούς.

«Δεν μπορούμε να αποδεχτούμε μια Μέση Ανατολή χωρίς τους χριστιανούς οι οποίοι διέδωσαν το όνομα του Ιησού για 2.000 χρόνια» δήλωσαν σε κοινή τους διακήρυξη ο Ποντίφικας και ο Πατριάρχης, την οποία συνυπέγραψαν κατά την τρίτη και τελευταία ημέρα του ταξιδιού του Πάπα στην Τουρκία. «Εκφράζουμε την κοινή μας ανησυχία για τη σημερινή κατάσταση στο Ιράκ, τη Συρία και το σύνολο της Μέσης Ανατολής. Είμαστε ενωμένοι στην επιθυμία για ειρήνη και σταθερότητα, καθώς και τη βούληση να προωθηθεί η επίλυση των συγκρούσεων μέσω του διαλόγου και της συμφιλίωσης. Ενώ αναγνωρίζουμε τις προσπάθειες που ήδη γίνονται για προσφορά βοήθειας στην περιοχή, την ίδια στιγμή, καλούμε όλους εκείνους που φέρουν την ευθύνη για τη μοίρα των λαών να εμβαθύνουν τη δέσμευσή τους απέναντι σε όσους υποφέρουν για να μπορέσουν οι διάφορες κοινότητες, μεταξύ των οποίων και οι Χριστιανικές, να παραμείνουν στην πατρίδα τους. Δεν μπορούμε να αποδεχτούμε μια Μέση Ανατολή χωρίς Χριστιανούς» τονίζεται μεταξύ άλλων.

«Πολλοί από τους αδελφούς και τις αδελφές μας διώκονται και έχουν οδηγηθεί με τη βία μακριά από τα σπίτια τους. Μοιάζει ακόμα και να έχει χαθεί η αξία της ανθρώπινης ζωής, να μην μετρά πια ο άνθρωπος και να μπορεί να θυσιάζεται από άλλα συμφέροντα. Και η τραγωδία είναι ότι αυτό συναντά την αδιαφορία πολλών» αναφέρει η διακήρυξη. Οι δύο θρησκευτικοί ηγέτες ζήτησαν να υπάρξει «κατάλληλη απάντηση από τι διεθνή κοινότητα».

Οι δύο θρησκευτικοί ηγέτες προσευχήθηκαν και για την ειρήνη στην Ουκρανία και κάλεσαν όλες τις πλευρές «να επιλέξουν την οδό του διαλόγου και του σεβασμού της διεθνούς νομοθεσίας, προκειμένου να μπει τέλος στη διαμάχη και να μπορούν όλοι οι Ουκρανοί να ζουν αρμονικά».

Μετά την υπογραφή της κοινής διακήρυξης ακολούθησε γεύμα στο οποίο παρακάθισε και ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Εξωτερικών, Ευάγγελος Βενιζέλος.

Μετά το πέρας του γεύματος ο Πάπας ολοκλήρωσε την επίσκεψή του και αποχώρησε εν μέσω κωδωνοκρουσιών και ισχυρών μέτρων ασφαλείας.

Νωρίτερα, είχε προηγηθεί πανηγυρική θεία λειτουργία στον ναό του Αγίου Γεωργίου, παρουσία του Πάπα Φραγκίσκου, κατά τη διάρκεια της οποίας το Σύμβολο της Πίστεως ("Πιστεύω") στην αρχική ελληνική εκδοχή του διαβάστηκε από τον άρχοντα του Οικουμενικού Πατριαρχείου κ. Θεόδωρο Αγγελόπουλο.

Στο φανάρι βρέθηκε και ο μέγας ευεργέτης του οικονομικού Πατριαρχείου Θεόδωρος Αγγελοπουλος, ο οποιος είχε θερμή χειραψία με τον Πάπα.

Ο Πάπας Φραγκίσκος βρέθηκε στην Κωνσταντινούπολη, ανταποκρινόμενος στην πρόσκληση του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου, συνεχίζοντας την παράδοση που έχει ξεκινήσει, με την άρση του σχίσματος ανάμεσα στην Ανατολική και τη Δυτική Εκκλησία και τον θεολογικό διάλογο που άρχισε με τις συναντήσεις του Πατριάρχη Αθηναγόρα και του Πάπα Παύλου του 6ου, τη δεκαετία του '60.

Πολιτικός διάλογος «κωφών» στην Άγκυρα ανάμεσα στον Πάπα και τις τουρκικές αρχές

Κι ενώ Πάπας και Πατριάρχης διακήρυτταν την ενότητα, η πρώτη επίσκεψη του Πάπα Φραγκίσκου στην Τουρκία έδωσε την ευκαιρία για ένα πολιτικό διάλογο «κωφών» μεταξύ του προκαθήμενου της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας, υποστηρικτή της συμμαχίας των θρησκειών εναντίον της τρομοκρατίας, και των αρχών της Άγκυρας, οι οποίες επιμένουν να καταγγέλλουν την ισλαμοφοβία, αναφέρουν οι αναλυτές.

Μέσα στην πολυτέλεια του καινούριου και πολύ αμφιλεγόμενου τουρκικού προεδρικού μεγάρου, η αντίθεση ήταν εντυπωσιακή. Αμφότεροι εκνευρισμένοι παρά τις συνήθεις ευγένειες και τα χαμόγελα, ο ποντίφικας και ο τούρκος οικοδεσπότης του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν απήγγειλαν καθένας την ομιλία του, χωρίς να φανεί πως υπάρχει κάποιο σημείο επαφής.

«Ο Πάπας εκφράσθηκε στο πλαίσιο μιας ποιμενικής προοπτικής, ενώ ο πρόεδρος έβγαλε έναν πολύ πολιτικό λόγο», συνόψισε πολύ διπλωματικά για τους δημοσιογράφους ο εκπρόσωπος του Βατικανού, ο ιερέας Φεντερίκο Λομπάρντι.

Η ομιλία του Φραγκίσκου ήταν ευγενική, αλλά αυστηρή. Υπογράμμισε τη θέση της Τουρκίας ως «φυσικής γέφυρας» ανάμεσα στη Δύση και την Ανατολή και επέμεινε στο ρόλο προτύπου που πρέπει να διαδραματίσει σε ό,τι αφορά το διάλογο μεταξύ των πολιτισμών.

Ο αργεντινός πάπας κατήγγειλε επίσης τη νομική θέση της μικροσκοπικής χριστιανικής κοινότητας, η οποία έχει μόλις 80.000 μέλη σε μια Τουρκία με συντριπτική μουσουλμανική πλειοψηφία και γίνεται ανεκτή από τις αρχές, όμως εξακολουθεί να μην έχει επίσημο καθεστώς.

Η ομιλία αυτή, στην οποία επέμεινε στην κοινή κληρονομιά του χριστιανισμού και του ισλάμ, φαίνεται πως μικρή απήχηση βρήκε στις τουρκικές αρχές.

Σε εντελώς διαφορετικό ύφος, ο Ερντογάν επιδόθηκε σε ένα ανελέητο κατηγορώ εναντίον της ανόδου της ισλαμοφοβίας, της καταπίεσης των μουσουλμάνων στη Δύση και της «κρατικής τρομοκρατίας» που υποστήριξε πως ασκούν το συριακό καθεστώς του Μπασάρ αλ-Άσαντ και το Ισραήλ στη Γάζα.

Ήταν μια πολύ επιθετική ομιλία στην οποία το Ισλάμ εμφανιζόταν στο ρόλο του θύματος, ενώ οι καταχρήσεις εναντίον των χριστιανών του Ιράκ ή της Συρίας μόλις που αναφέρθηκαν.

Στον ίδιο τόνο, ο υψηλότερος τούρκος θρησκευτικός αξιωματούχος, ο Μεχμέντ Γκιορμέζ, καταφέρθηκε επίσης εναντίον της «ισλαμοφοβικής παράνοιας» που, όπως υποστήριξε, χρησιμεύει ως πρόσχημα «για μαζικές πιέσεις, εκφοβισμούς, επιθέσεις εναντίον των αδελφών μας που ζουν στη Δύση».

Και μολονότι κατήγγειλε τις «εντελώς απαράδεκτες» πράξεις των ισλαμιστών στο Ιράκ ή τη Συρία, ο Γκιορμέζ τις απέδωσε σε «πληγωμένα πνεύματα», ώστε να υπογραμμίσει για άλλη μια φορά την ευθύνη της Δύσης για την άνοδο του ισλαμικού φονταμενταλισμού.

«Αδερφοί μου, φαίνεται ότι η Παναγία, με την ευκαιρία της εορτής Της, θέλησε να μας στείλει ένα μεγάλο δώρο», είπε ο Οικουμενικός Πατριάρχης

Ως ένα μεγάλο δώρο της Παναγίας χαρακτήρισε ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος την απελευθέρωση των δύο ελλήνων στρατιωτικών, οι οποίοι κρατούνταν επί 5 μήνες στην Αδριανούπολη χωρίς κατηγορητήριο.

Ο Προκαθήμενος της Ορθοδοξίας, από τον ιερό ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου στο Σχοινούδι της Ίμβρου όπου τέλεσε τον εσπερινό, δήλωσε: «Αδερφοί μου, φαίνεται ότι η Παναγία, με την ευκαιρία της εορτής Της, θέλησε να μας στείλει ένα μεγάλο δώρο. Μόλις τώρα πληροφορήθηκα ότι αφέθησαν ή αφήνονται ελεύθεροι οι δύο στρατιωτικοί οι οποίοι κρατούνταν επί 5 μήνες στην Αδριανούπολη χωρίς κατηγορητήριο».

Την σημασία της ειρηνικής συνύπαρξης των ανθρώπων, ακόμα κι αν αυτοί πιστεύουν σε διαφορετικές θρησκείες, υπογράμμισε ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος μιλώντας στην ιστορικής σημασίας πατριαρχική Θεία Λειτουργία στη Σμύρνη, με την ευκαιρία της μνήμης του πρώτου Επισκόπου της, Αγίου Βουκόλου.

«Σε πολλά μέρη του πλανήτη, μουσουλμάνοι, χριστιανοί κι εβραίοι ζουν αρμονικά. Η διαφορετικότητα στη θρησκεία είναι πλέον αποδεκτή σε πολλές χώρες. Εμείς είμαστε αυτοί που θα δώσουμε το παράδειγμα της καλής συνύπαρξης. Αυτό το παράδειγμα έδωσαν σήμερα και οι Σμυρνιοί που μας υποδέχτηκαν με τόση αγάπη και φροντίδα. Παρακαλούμε συνεχίστε να φροντίζετε και να μεριμνάτε για τις μικρές διαφορετικές κοινότητες και μειονότητες της Σμύρνης. Οι αδελφοί μας στην Κωνσταντινούπολη μας έχουν αγκαλιάσει και το ίδιο αποζητούμε κι εδώ» τόνισε ο κ. Βαρθολομαίος.

H Θεία Λειτουργία τελέστηκε σε κλίμα κατάνυξης στον ανακαινισμένο από το Δήμο Σμύρνης ναό του Αγίου Βουκόλου, στην περιοχή Μπασμανέ.

Ο ναός οικοδομήθηκε κατά το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα από την ελληνική κοινότητα της Σμύρνης και αναφέρεται ως η μοναδική ελληνορθόδοξη εκκλησία που διασώθηκε το 1922, γιατί μετατράπηκε σε μουσείο με εντολή του Κεμάλ Ατατούρκ και αργότερα χρησιμοποιείτο ως χώρος για πρόβες σε έργα όπερας.

«Η πολυπολιτισμικὴ Σμύρνη αποτελεί διαχρονικὸ καστροφύλακα μνήμης και βιώσεως της σωτηριώδους διδασκαλίας και της Ορθοδόξου μαρτυρίας του ευσεβούς μας Γένους» υπογράμμισε ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος.

Ο κ. Βαρθολομαίος χαρακτήρισε την Σμύρνη «πόλη της δημιουργίας και της ευημερίας, αλλά και του θρύλου και του πόνου, του σπαραγμού και της οδύνης».

Σήμερα, τόνισε ο κ. Βαρθολομαίος, «βρισκόμεθα ενώπιον των μαρτύρων και της μαρτυρίας». Και αν, κατά τον Σμυρναίο Σεφέρη, είπε, «κάθε απομεινάρι (στην Σμύρνη) περνάει απαρατήρητο», για μας, συνέχισε με τρεμμάμενη φωνή, τους κληρονόμους της μνήμης και της ιστορίας, κατά την Σμυρναίαν Ξανθίππη Αναστασιάδου, «το απομεινάρι αυτὸ χρειάζεται σεβασμὸ και ευαισθησία, προσεκτικὴ επισήμανση καὶ της τελευταίας πέτρας... κάθε άλλη αντιμετώπισης μοιάζει με ύβρι και βλασφημία».

Ο κ. Βαρθολομαίος ευχαρίστησε τον δήμαρχο, Αλί Κοτζάογλου, ο οποίος ήταν παρών στην Θεία Λειτουργία, για τη διάσωση του ναού του Αγίου Βουκόλου και την ανακαίνισή του.

Επίσης, αναφέρθηκε στην πρωτοβουλία, που πήρε πριν 1,5 χρόνο του Οικουμενικού Πατριαρχείου να επανασυστήσει την Ορθόδοξη κοινότητα Σμύρνης και να τοποθετήσει ιερατικό προϊστάμενο τον αρχιμανδρίτη Κύριλλο Συκή, ο οποίος, τόνισε ο κ. Βαρθολομαίος, με το Εκκλησιαστικό Συμβούλιο υπό την πρόεδρο κ. Θεοδώρα Χατζούδη επιτελούν λειτουργικὸ και ευρύτερο εκκλησιαστικὸ έργο τόσο γιὰ τους εναπομείναντας ομογενείς και τους απογόνους τους, όσο και για άλλους Ορθοδόξους που βρίσκονται στην Σμύρνη.

«Είμαστε εδώ στην Σμύρνη, λίγοι, αλλά και αμέτρητοι, αγωνιζόμαστε, παλεύουμε, ελπίζουμε, είμαστε μια συνέχεια, ή η συνέχεια...» τόνισε ο αρχιμανδρίτης Κύριλλος.

Την Θεία Λειτουργία παρακολούθησαν πολλοί απόγονοι προσφύγων, που πήγαν στην Σμύρνη από την Ελλάδα, αλλά και μέλη της ομογένειας της Κωνσταντινούπολης.

Με τον Πατριάρχη συλλειτούργησαν μέλη της Ιεράς Συνόδου του Οικουμενικού Πατριαρχείου και ο Μητροπολίτης Κορωνείας Παντελεήμων, ο οποίος είναι μικρασιατικής καταγωγής.

Επίσης, παρέστησαν μεταξύ άλλων ο Ρωμαιοκαθολικός Επίσκοπος, ο πρέσβης της Ελλάδος στην Άγκυρα Κυριάκος Λουκάκης, ο γενικός πρόξενος της Ελλάδας στην Σμύρνη Θεόδ. Ν. Τσακίρης, ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης Γιάννης Μπουτάρης, ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου και ο πρόεδρος της Ένωσης Σμυρναίων Γιώργος Αρχοντάκης.

Μετά το τέλος της Θείας Λειτουργίας έγινε η λιτάνευση της εικόνας των τριών μεγάλων Αγίων, Βουκόλου, Πολυκάρπου και Φωτεινής, της Σμύρνης.

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης φύτεψε στον προαύλιο χώρο του ναού μία μυρτιά και άναψε ένα καντήλι στο σημείο, που κατά την παράδοση ήταν ο τάφος του Αγίου Βουκόλου.

Την επιστροφή εκατοντάδων εκκλησιαστικών κειμηλίων μεγάλης οικονομικής, αλλά και καλλιτεχνικής αξίας, που εκλάπησαν από τον Βουλγαρικό Στρατό κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκόσμιου Πολέμου από μοναστήρια και εκκλησίες της Μακεδονίας και αποτελούν ανεκτίμητο πολιτιστικό θησαυρό της Ελλάδας και της Ορθοδοξίας ζήτησε από την πολιτική ηγεσία της Βουλγαρίας ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος.

Το αίτημα αυτό που αποτελεί κοινό τόπο και του Οικουμενικού Πατριαρχείου, αλλά και της ελληνικής πολιτείας διατύπωσε ο Οικουμενικός Πατριάρχης κατά τη την συνάντησή του με τον πρόεδρο Ρόσεν Πλεβενλίεφ.

Μιλώντας στην τελετή παρασημοφόρησής του από τον κ. Πλεβενλίεφ ο κ. Βαρθολομαίος είπε ότι «το Οικουμενικό Πατριαρχείο ζητά την επιστροφή των εκκλησιαστικών αντικειμένων που αφαιρέθηκαν κατά τη διάρκεια των πολέμων από τους δικαιούχους τους, τις ιερές μητροπόλεις και τις μονές της Βορείου Ελλάδας».

Την Παρασκευή 28η Απριλίου ε.έ., η ΑΘΜ ο Πάπας και Πατριάρχης Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής κ.κ. Θεόδωρος Β΄, επεφύλαξε θερμότατη υποδοχή προς την ΑΘΠ τον Αρχιεπίσκοπο Κωνσταντινουπόλεως, Νέας Ρώμης και Οικουμενικό Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίο Α΄, στην Ιερά Μονή Αγίου Γεωργίου, στο Παλαιό Κάιρο.

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης επισκέπτεται την Αίγυπτο, με αφορμή την συμμετοχή του στις εργασίες της Διεθνούς Διάσκεψης για την Ειρήνη, του Ιδρύματος Al-Azhar.

Στη λαμπρή υποδοχή του Οικουμενικού Πατριάρχου στην ιστορική Μονή, παρίσταντο οι Μητροπολίτες Γαλλίας κ. Εμμανουήλ και Αρκαλοχωρίου, Καστελλίου και Βιάνου κ.Ανδρέας, ο Μητροπολίτης Μέμφιδος κ. Νικόδημος, Πατριαρχικός Επίτροπος Καΐρου, ο Μητροπολίτης Άκκρας κ. Νάρκισσος, Πατριαρχικός Επίτροπος Αλεξανδρείας, ο Μητροπολίτης Πηλουσίου κ. Νήφων και ο Επίσκοπος Βαβυλώνος κ. Θεόδωρος, Καθηγούμενος της Ιεράς Μονής. Επίσης, παρευρέθησαν ο κ. Χρήστος Καβαλής, Πρόεδρος της Ελληνικής Κοινότητας Καΐρου, Μέλη της Διαχειριστικής Επιτροπής, ο κ. Σάμερ Χούρι, Πρόεδρος των Αραβοφώνων Ορθοδόξων με Μέλη της Αραβοφώνου Κοινότητας, Εκπρόσωποι του Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών, οι οποίοι βρίσκονται στο Κάιρο με αφορμή το Διαθρησκειακό Συνέδριο, εκπρόσωποι πολλών Σωματείων, Έλληνες και Αραβόφωνοι Πρόσκοποι και πολύς κόσμος.