Σας ενδιαφέρουν

Συμφωνία για την ίδρυση και λειτουργία «Κοινού Κέντρου Επαφής» μεταξύ Ελλάδας- Βουλγαρίας - Τουρκίας, για την αστυνομική και τελωνειακή συνεργασία, υπέγραψαν σήμερα ο αναπληρωτής υπουργός Προστασίας του Πολίτη Γιάννης Πανούσης, με τους ομολόγους του υπουργούς, σε τριμερή συνάντηση στη Σόφια, παρουσία του πρωθυπουργού της Βουλγαρίας Μπόικο Μπορίσοφ, με τον οποίο είχε και κατ’ ίδιαν συνάντηση.

Η συμφωνία θεωρείται πολύ σημαντική, καθώς σηματοδοτεί την στενή συνεργασία, κυρίως για ανταλλαγή πληροφοριών για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος, της τρομοκρατίας και της παράνομης μετανάστευσης, μεταξύ των τριών χωρών, αλλά και την άμεση ενημέρωση για έκτακτα γεγονότα που μπορεί να έχουν επίπτωση στους πολίτες.

Συγκεκριμένα, η συμφωνία προβλέπει την ίδρυση στο Καπιτάν Αντρέεβο της Βουλγαρίας «Κοινού Κέντρου Επαφής», με κύρια αρμοδιότητα την ανταλλαγή πληροφοριών σε θέματα παράνομης μετανάστευσης, διακίνησης ναρκωτικών και όπλων, τροχαίων παραβάσεων κ.λπ.

Τις στρατιωτικές δυνάμεις στα σύνορα με την ΠΓΔΜ, λόγω της πολιτικής κρίσης στη γειτονική χώρα και τα τελευταία γεγονότα στο Κουμάνοβο, ενίσχυσε η Βουλγαρία.

Την ίδια ώρα και μεσούσης της πολιτικής και θεσμικής κρίσης στη χώρα, πραγματοποιείται στη χώρα συνάντηση των αρχηγών των τεσσάρων μεγαλύτερων κομμάτων, του πρωθυπουργού Νίκολα Γκρούεφσκι από το VMRO-DPMNE, του Αλί Αχμέτι από τη Δημοκρατική Ένωση για την Ενσωμάτωση (DUI), του Ζόραν Ζάεφ από το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα και του Μεντούχ Θάτσι από το το Δημοκρατικό Κόμμα των Αλβανών (DPA). Στη συνάντηση θα λάβει μέρος και ο πρέσβης των ΗΠΑ στα Σκόπια, Τζες Μπάλι, και ο επικεφαλής της αποστολής της ΕΕ στη χώρα, Άιβο Όραβ.

Ο πρωθυπουργός Μπόικο Μπορίσοφ συγχαίρει τον Αλέξη Τσίπρα

Συγχαρητήριο μήνυμα στον νέο πρωθυπουργό της Ελλάδας Αλέξη Τσίπρα απέστειλε ο βούλγαρος ομόλογός του Μπόικο Μπορίσοφ.

«Η Βουλγαρία και η Ελλάδα είναι φιλικές χώρες και εταίροι και η μεταξύ τους συνεργασία έχει στρατηγικές διαστάσεις» αναφέρει στο συγχαρητήριο μήνυμά του ο κ. Μπορίσοφ.

Τονίζει δε, ότι υπάρχουν πολλές ευκαιρίες που δεν έχουν αξιοποιηθεί, μέχρι στιγμής, και οι οποίες θα μπορούσαν να δώσουν περαιτέρω ώθηση στη διμερή συνεργασία, συμπεριλαμβανομένου του ενεργειακού τομέα.

»Θα ήθελα να σας διαβεβαιώσω ότι στη Βουλγαρία θα βρίσκετε πάντα έναν ειλικρινή φίλο κι έναν αξιόπιστο εταίρο» σημειώνει ο βούλγαρος πρωθυπουργός, ο οποίος εύχεται καλή επιτυχία στον κ. Τσίπρα.

Συγχαρητήρια μηνύματα στον νέο πρωθυπουργό της Ελλάδας έστειλαν και οι πρόεδροι του Βουλγαρικού Σοσιαλιστικού Κόμματος (BSP) και του Ατάκα, Μιχαήλ Μίκοφ και Βόλεν Σίντεροφ αντίστοιχα.

Με αφορμή την εκλογική νίκη του ΣΥΡΙΖΑ, ο κ. Μίκοφ γράφει πως οι Έλληνες πολίτες, με την ψήφο τους, επέλεξαν μια διαφορετική πορεία, «μια πορεία οικονομικής εξέλιξης και ανάπτυξης, αντίθετη στις νεοφιλελεύθερες πολιτικές της επώδυνης λιτότητας και των μέτρων κατά της κρίσης».

Από την πλευρά του, ο κ. Σίντεροφ αναφέρει στο μήνυμά του: «Είμαι ευτυχής για το γεγονός ότι η Ελλάδα επέλεξε σωστά- να πάρει την τύχη της στα χέρια της [...] Έχω επανειλημμένα πει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση (υπό την παρούσα μορφή της) θα πρέπει να διαλυθεί και μια νέα να στηθεί στη βάση της αυθεντικής εθνικής κυριαρχίας και των χριστιανικών αξιών».

Μείωση 20% κατέγραψε, σύμφωνα με προκαταρκτικά στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας της Βουλγαρίας (ΒΝΒ), η αξία των άμεσων ξένων επενδύσεων το εννεάμηνο του 2014 και διαμορφώθηκε σε 1,224 δισ. ευρώ, έναντι της αντίστοιχης περιόδου του 2013, μετέδωσαν τα τοπικά μέσα μαζικής ενημέρωσης.

Το 2014 (στοιχεία για εννεάμηνο), η προτίμηση των επενδυτών στράφηκε στον τομέα των ακινήτων (112 εκατ. ευρώ), ωστόσο το ποσό αυτό υστερεί έναντι της αξίας των επενδύσεων που έγιναν σ' αυτόν τον τομέα το 2013 (στα 139 εκατ. ευρώ).

Σύμφωνα με οικονομολόγους, η κατάρρευση της τρίτης μεγαλύτερης τράπεζας στη Βουλγαρία, της Corporate Commercial Bank (ΚΤΒ) και η αύξηση του εξωτερικού χρέους, είναι μόνο δύο από τα χαρακτηριστικά που "κληρονόμησε" η Βουλγαρία για το 2015. Χαρακτηριστικά, τα οποία αναμένεται να συμβάλλουν στην διαμόρφωση της "εικόνας" της βουλγαρικής οικονομίας το τρέχον έτος, προσθέτουν.

Όπως μετέδωσε και η δημόσια ραδιοφωνία της Βουλγαρίας, ο προϋπολογισμός του 2015 "βάλλεται" από τις πολιτικές εξελίξεις, αλλά και την πορεία των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, ενώ ο τραπεζικός τομέας είναι αυτός που δέχεται τα περισσότερα "πλήγματα", ιδίως έπειτα και από την κατάρρευση της ΚΤΒ.

Οικονομολόγοι υπογραμμίζουν ότι καταγράφεται ένας αυξανόμενος όγκος καταθέσεων και μείωση του δανεισμού, ενώ, την ίδια στιγμή, οι τράπεζες δεν φαίνεται να αντιδρούν, παρά τα "ερεθίσματα" που δέχονται από τις τάσεις της αγοράς.

Πέραν του τραπεζικού τομέα, η οικονομία αναμένεται -στη διάρκεια του 2015- να δεχθεί ευεργετικά αποτελέσματα από τη δραστηριότητα των εταιρειών που έχουν εξαγωγικό προσανατολισμό. Οι βουλγαρικές εταιρείες - σύμφωνα με μερίδα οικονομολόγων - προστατεύουν τους "εαυτούς" τους με τις εξαγωγές, ωστόσο, παραμένουν προσεκτικές, εξαιτίας του ασταθούς επιχειρηματικού περιβάλλοντος και των αλλαγών που, τελικά, διαμορφώνουν την οικονομική πολιτική.

Ένας άλλος κλάδος που αναμένεται ότι θα δώσει ώθηση στην οικονομική ανάπτυξη το 2015 είναι η βιομηχανία.

Το 2014, η γενικότερη εικόνα ανάπτυξης της οικονομίας το 2014 μπορεί να περιγραφεί ως σχετικά απογοητευτική, σημειώνουν οικονομολόγοι, παρά το γεγονός ότι, μια πρώτη "ανάγνωση" των μακροοικονομικών δεικτών, αλλά και των εκτιμήσεων για την ανεργία και τον πληθωρισμό, αφήνουν περιθώρια συγκρατημένης, έστω, αισιοδοξίας.

Η απογοήτευση των οικονομικών επιτυχιών του 2014 οφείλεται -σύμφωνα με τους οικονομολόγους- σε άλλα φαινόμενα και τάσεις, που συνδέονται κυρίως με τα δημοσιονομικά μεγέθη και την οικονομική πολιτική που εφαρμόζεται τα τελευταία χρόνια.

Δύσκολο έτος για τη βουλγαρική οικονομία χαρακτήρισε το 2014, ο πρόεδρος της Ένωσης Βιομηχάνων της χώρας (ΒΙΑ) Μπόζινταρ Ντάνεφ.

Σε συνέντευξή του, αποσπάσματα της οποίας μετέδωσαν τα ηλεκτρονικά μέσα ενημέρωσης της Βουλγαρίας, ο κ. Ντάνεφ υπογράμμισε ότι το 2014 είχε ως βασικά "χαρακτηριστικά" τρεις κυβερνήσεις, "κάθε μία από τις οποίες προκάλεσε αναταράξεις στο επιχειρηματικό περιβάλλον της χώρας".

Η βουλγαρική οικονομία δέχθηκε, επίσης, έντονες πιέσεις από εξωτερικούς παράγοντες, όπως η κρίση στην Ουκρανία, τα προβλήματα με τις τιμές ενός αριθμού πρώτων υλών, αλλά και εσωτερικούς, όπως το "πάγωμα" ευρωπαϊκών κονδυλίων και την επακόλουθη επανέναρξη πληρωμής μέρους αυτών και την υπόθεση της Corporate Commercial Bank (KTB), η οποία δημιούργησε ισχυρές οικονομικές πιέσεις, πρόσθεσε.

"Εάν σ' αυτό (σ.σ. τα προβλήματα που προανέφερε) προσθέσουμε και τις φυσικές καταστροφές που είχαν αρνητικές επιπτώσεις στο επιχειρηματικό περιβάλλον και την ανάπτυξη των επιχειρήσεων, θα διαπιστώσετε ότι οι επιχειρήσεις κατάφεραν και 'πέρασαν' όλες τις δοκιμασίες" ανέφερε ο κ. Ντάνεφ.

Ο ίδιος διατύπωσε την εκτίμηση ότι ο ρυθμός ανάπτυξης του ΑΕΠ θα διαμορφωθεί στο 1,4%, παρά τα εμπόδια και τις δυσκολίες που είχαν να αντιμετωπίσουν οι εταιρείες στη διάρκεια του έτους, όπως σημείωσε.

Ο κ. Ντάνεφ εμφανίστηκε αισιόδοξος για το 2015, σημειώνοντας ότι "η 'κατάρρευση' των τιμών του αργού πετρελαίου, η οποία αναμενόταν να προκαλέσει αντίστοιχη εξέλιξη στις τιμές του φυσικού αερίου και του λιθάνθρακα, θα είχε τεράστια οφέλη στη Βουλγαρία, καθώς η χώρα είναι μεγάλος εισαγωγέας ενεργειακών πηγών".

Ο ίδιος απέρριψε τις φήμες για μείωση των εσόδων του προϋπολογισμού εξαιτίας της μείωσης του ΦΠΑ, συμπληρώνοντας ότι οι κύκλοι εργασιών των εταιρειών αναμένεται να 'κινηθούν' σε ανοδική τροχιά.

Ο κ. Ντάνεφ τόνισε ότι η Βουλγαρία χρειάζεται ρυθμό οικονομικής ανάπτυξης που να κυμαίνεται από 5% έως 9% για να φθάσει (στα επίπεδα) των άλλων κρατών - μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Όπως είπε, οι πολιτικοί πρέπει να δώσουν μεγαλύτερη προσοχή στο επιχειρηματικό περιβάλλον, ούτως ώστε να υλοποιηθούν με ταχύ ρυθμό οι επενδύσεις, εξέλιξη που θα εγγυηθεί την οικονομική πρόοδο και ευημερία, καθώς και τη βελτίωση της ποιότητας της ζωής των πολιτών.

Kεντροδεξιά κυβέρνηση μειοψηφίας αναδεικνύεται στην παρούσα φάση ως το πιθανότερο ενδεχόμενο για τη Βουλγαρία την επόμενη τετραετία, μετά την δίωρη σύσκεψη των πολιτικών αρχηγών στο Κοινοβούλιο. Στις πρόσφατες πρόωρες εκλογές, το GERB του Μπόικο Μπορίσοφ ήταν πρώτη δύναμη αλλά σε μεγάλη απόσταση από την αυτοδυναμία - και οι συσχετισμοί δεν αποκλείουν νέα προσφυγή στις κάλπες.

Στη σύσκεψη των πολιτικών αρχηγών την Τρίτη, μία ημέρα μετά την έναρξη των εργασιών στο νέο Κοινούλιο, το «παρών» έδωσαν οι αρχηγοί όλων των κοινοβουλευτικών κομμάτων εκτός του επικεφαλής του εθνικιστικού κόμματος «Ατάκα» Βόλεν Σίντεροφ.

Ο αρχηγός του GERB Μπόικο Μπορίσοφ, με πρωτοβουλία του οποίου πραγματοποιήθηκε η σημερινή συνάντηση, ανέφερε μεταξύ άλλων ότι πιθανότερος εταίρος του κόμματός του σ' έναν κυβερνητικό συνασπισμό που θα αναλάβει τα "ηνία" της χώρας για τα επόμενα τέσσερα χρόνια είναι το Μεταρρυθμιστικό Μέτωπο (μια συμμαχία πέντε κεντροδεξιών κομμάτων).

Ο Μπορίσοφ ανέφερε ως «την καλύτερη δυνατή πολιτική λύση» τον κεντροδεξιό συνασπισμό μειοψηφίας -το GERB έχει 84 έδρες και το Μεταρρυθμιστικό Μέτωπο 23, σε σύνολο 240. Τα κόμματα εμφανίζονται στην παρούσα φάση κατηγορηματικά αντίθετα σε νέα, πρόωρη προσφυγή στις κάλπες τον ερχόμενο χειμώνα, λόγω των σοβαρών ζητημάτων που αντιμετωπίζει η χώρα.

Από την πλευρά του Μεταρρυθμιστικού Μετώπου, η συμπρόεδρός του Μεγκλένα Κούνεβα εξέφρασε τη βούληση των Μεταρρυθμιστών να συζητήσουν άμεσα και σε εποικοδομητικό πνεύμα την πολιτική συμφωνία του μελλοντικού συνασπισμού.

Σύμφωνα με τους Βούλγαρους αναλυτές, ωστόσο, στους κόλπους του Μεταρρυθμιστικού Μετώπου παραμένουν αρκετές εκκρεμότητες και διαφωνίες αναφορικά με την πολιτική συνεργασία με το GERB.

Ενώ ως κύριος λόγος για τη διαφαινόμενη απουσία του εθνικιστικού Πατριωτικού Μετώπου από το μελλοντικό κυβερνητικό σχήμα εκτιμάται πως είναι οι αντιρρήσεις του Κινήματος Δικαιωμάτων και Ελευθεριών, ο πρόεδρος του οποίου Λουτφί Μεστάν ξεκαθάρισε χθες στη Βουλή, ότι το κόμμα του (τρίτη δύναμη στη νέα Βουλή) δεν πρόκειται να στηρίξει συνασπισμό με συμμετοχή "εθνικιστικό-λαϊκιστικών παρατάξεων", όπως χαρακτηριστικά είπε.

Σε δηλώσεις του στον βουλγαρικό Τύπο, ο κ. Μπορίσοφ εξέφρασε την ελπίδα, το σχέδιο της πολιτικής συμφωνίας του συνασπισμού θα είναι έτοιμο ως το τέλος της τρέχουσας εβδομάδας.

Λαμπρές προσωπικότητες Ελλήνων αστών εγκατεστημένων στη Ρουμανία μεγαλούργησαν κι έστησαν «χρυσές» γέφυρες μεταξύ των δύο φίλων λαών. Πολλοί από αυτούς ευεργέτησαν την πατρίδα στα δύσκολα χρόνια του νεοσύστατου ελληνικού κράτους. Σήμερα ζουν στη Ρουμανία οργανωμένοι σε 22 κοινότητες 5.500 «παλιοί Ελληνες». Επίσης άλλοι 3.000 που μιλούν ελληνικά και έλκουν την καταγωγή τους από τους ομοεθνείς τους τού 18ου αιώνα, αλλά δεν μπορούν να το αποδείξουν εγγράφω.

Υπάρχουν στιγμές στη ζωή που αισθάνεσαι την ανάγκη να μοιραστείς αυτά που είναι πολύτιμα για σένα. Αγαπάς μια χώρα όταν αγαπάς τους ανθρώπους της, και είναι αυτοί ακριβώς οι άνθρωποι που εμπνέουν βαθιές φιλίες και σε κάνουν να αισθάνεσαι τη χώρα τους δεύτερη πατρίδα. Οι φωτογραφίες αυτές είναι ένα ταξίδι ζωής που οδήγησε στην ανακάλυψη μιας χώρας, μιας δεύτερης πατρίδας, μέσα από στιγμές της καθημερινότητας, τα τοπία, μα πάνω από όλα τους ανθρώπους, που στα βλέμματά τους καθρεφτίζεται η Ρουμανία της παράδοσης και της προοπτικής.

«Η Ρουμανία της καρδιάς μου», που εκδόθηκε το 2005, είναι ένα φωτογραφικό λεύκωμα με εικόνες από τη Ρουμανία, μέσα στο οποίο επιχείρησα να «χωρέσω» όλη μου την αγάπη για τη χώρα αυτή, που με συγκίνησε με την απλότητα, την ομορφιά και την ευρύχωρη φιλοξενία της. Τα 4.000 αντίτυπα διατέθηκαν δωρεάν, τόσο στην Ελλάδα όσο και στη Ρουμανία. Απώτερος σκοπός της έκδοσης ήταν να συμβάλει, με τις μικρές της δυνάμεις, αφ' ενός στη διαμόρφωση μιας νέας εικόνας για τη χώρα της Ρουμανίας, που παρά τα προβλήματά της διατηρεί ακόμη ανέπαφη την αξιοπρέπεια των ανθρώπων της και την ομορφιά του φυσικού και αστικού τοπίου της, και αφ' ετέρου στη βελτίωση της κατανόησης μεταξύ του ελληνικού και του ρουμανικού λαού, οι οποίοι άλλωστε μοιράζονται ιστορικούς δεσμούς εδώ και χιλιάδες χρόνια.

Σε μία εποχή που η Ρουμανία εκμοντερνίζεται και παγκοσμιοποιείται -δεν είναι άλλωστε τυχαίο το ότι πλείστοι Ελληνες δραστηριοποιούνται και πάλι επιχειρηματικά στη χώρα- θεωρώ καθήκον όσων την αγαπάμε να προσπαθήσουμε να διαφυλάξουμε το ανθρώπινο πρόσωπό της, το φυσικό και πολιτιστικό της περιβάλλον, οικείο εξάλλου σε εμάς τους Ελληνες, καθώς ανακαλεί στη μνήμη μας μία περασμένη Ελλάδα, τη λεγόμενη εποχή της «αθωότητας», οπότε το φτωχό και επίπονο παρόν απλά ενέτεινε τις προσδοκίες και την αισιοδοξία για τις δυνατότητες που πρόβαλλαν στο μέλλον.

Υπάρχουν μεγάλες ομοιότητες μεταξύ των λαών της Ελλάδας και της Ρουμανίας, δεν είναι τυχαίο ότι οι στενές σχέσεις αλληλεπίδρασης μεταξύ τους υφίστανται ήδη από τα χρόνια της απώτατης αρχαιότητας. Στην ιστορική αναδρομή που ακολουθεί προσπάθησα να συνοψίσω αυτούς τους ιστορικούς δεσμούς των δύο λαών, ελπίζοντας στη βελτίωση της κατανόησης μεταξύ τους. Σε αντίθεση με άλλους λαούς «διαβατικούς», που πέρασαν από τη χώρα, οι Ελληνες εγκλιματίστηκαν, θεωρώντας τη Ρουμανία δεύτερη πατρίδα τους. Στο πέρασμά τους άφησαν ίχνη ανεξίτηλα και αναμνήσεις στο φιλόξενο λαό της Ρουμανίας. Εκκλησίες, αρχοντικά, σχολεία, ιδρύματα, πόλεις όπου άφησαν την ψυχή τους, χωρίς να ξεχνούν ωστόσο ποτέ το γένος και την καταγωγή τους.

Τα τελευταία χρόνια πολλοί Ελληνες δραστηριοποιούνται και πάλι στη Ρουμανία. Ενδόμυχη ελπίδα μου είναι τούτο το βιβλίο να τους έκανε να τη γνωρίσουν λίγο καλύτερα και να την αγαπήσουν περισσότερο. Ας μην ξεχνάμε ότι οφείλουμε χρέη αξεπλήρωτα σ' αυτήν τη χώρα της βαλκανικής γειτονιάς μας, που, εκτός των άλλων, επάνδρωσε τη Φιλική Εταιρεία.

Προσωπικά, μ' αυτό το βιβλίο αποτίνω μικρό μέρος απ' το «ευχαριστώ» που χρωστώ σε αυτήν τη χώρα της καρδιάς μου, που με δέχτηκε με τόση αμεσότητα κι αγάπη.

Ιστορική αναδρομή

Από την αρχαιότητα οι Ελληνες πρωτοήρθαν σε επαφή με τους λαούς οι οποίοι ζούσαν στις όχθες του ποταμού Ιστρου (Δούναβη) και των βορείων παραλίων του Αξενου (αφιλόξενου) Πόντου, που από τότε και «κατ' ευφημισμόν» ονομάστηκε «Εύξεινος». Αργότερα οι Ρωμαίοι ήταν αυτοί που έδωσαν το όνομα Δούναβης (Danubius) στον ποταμό Ιστρο. Για τους Ελληνες, η θάλασσα ήταν πάντα πρόκληση. Με τα πλοία τους επεκτάθηκαν και αποίκησαν όλη την τότε γνωστή οικουμένη. Πυρήνας και κίνητρο της ελληνικής διασποράς και του ελληνικού ανοίγματος προς τις Παραδουνάβιες χώρες ήταν το εμπόριο.

Η Ιστορία αναφέρει πως κατά το «Χρυσό Αιώνα», η παρευξείνια αυτή περιοχή, με τον πακτωλό του σιταριού της, υπήρξε ο σιτοβολώνας του αθηναϊκού μεγαλείου. Ο Πλούταρχος μας λέει ότι ο Περικλής επισκέφθηκε την περιοχή το 436 π.Χ., συνοδεία μεγάλης ναυτικής δύναμης, προκειμένου να εξασφαλίσει «το δρόμο του σιταριού» για την Αθήνα. Περίπου έναν αιώνα αργότερα, τον Δούναβη θα περνούσε και ο Μέγας Αλέξανδρος

Το 101-102 μ.Χ. οι Ρωμαίοι, υπό τον αυτοκράτορα Τραϊανό, κατέκτησαν μεγάλο τμήμα της σημερινής Ρουμανίας. Το 271 μ.Χ. αναγκάστηκαν να αποχωρήσουν, όταν οι επιδρομές των Γότθων άρχισαν να γίνονται ιδιαίτερα επικίνδυνες. Ενας μεγάλος αριθμός Ρωμαίων όμως παρέμεινε και αφομοιώθηκε από τον ντόπιο πληθυσμό, που με τη σειρά του υιοθέτησε τότε τη λατινική γλώσσα. Σήμερα, η Ρουμανία είναι η μόνη λατινογενής χώρα στο κέντρο μιας περιοχής η οποία κατοικείται, ως επί το πλείστον, από λαούς σλαβικής καταγωγής.

Από το Βυζάντιο

Με τη διαίρεση του ρωμαϊκού κράτους, η Δακία παραχωρήθηκε στο Βυζάντιο. Μετά την πτώση του Βυζαντίου, και κατά την περίοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, πολλοί Ελληνες κατέφυγαν στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες, όπου έγιναν πρόθυμα δεκτοί. Μαζί με το Πατριαρχείο της Κωνσταντινούπολης, δύο ήταν οι κοινωνικές ομάδες που συνέβαλαν στη διατήρηση των βυζαντινών παραδόσεων στη ΝΑ Ευρώπη: οι πριγκιπικές οικογένειες της Ρουμανίας και, για το διάστημα 1711-1821, οι Φαναριώτες, που ήταν και οι μοναδικοί χριστιανοί ηγέτες της περιοχής.

Οι Ρουμάνοι ηγεμόνες υπηρέτησαν με ζήλο τα ελληνικά γράμματα και προσέλαβαν κορυφαίους Ελληνες συμβούλους. Τα πλούτη τους τούς επέτρεψαν να ενισχύσουν και να στηρίξουν τα μεγάλα εκκλησιαστικά κέντρα στο Αγιον Ορος, τα Ιεροσόλυμα, τη Μονή Σινά και την Κωνσταντινούπολη. Στα αρχεία του Αγίου Ορους φυλάσσονται σήμερα τα έγγραφα σημαντικών Ρουμάνων ηγεμόνων, όπως του Σερμπάν Καντακουζηνού, αλλά και άλλων σημαντικών ηγεμόνων-δωρητών, όπως υπήρξαν οι Αλέξ. Λαπουσεάνου (1568), Ιερεμίας Μυβίλας (1603), Μιχαήλ Γενναίος (1599), Ράδος (1613), Γρ. Γκίκας και πολλοί άλλοι. Αντιγράφουν τη βυζαντινή Αυλή, στηρίζουν τις ελληνικές και θεολογικές σπουδές και δημιουργούν μία μικρογραφία του Βυζαντίου βόρεια του Δούναβη. Στην περιοχή συντελείται μια πραγματική αναγέννηση της Ορθοδοξίας. Η ελληνική, ως γλώσσα της διοίκησης της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, αλλά και ως γλώσσα των Ευαγγελίων, του χριστιανικού πολιτισμού και της κλασικής παιδείας, γίνεται η επίσημη γλώσσα της περιοχής.

Στα μέσα του 16ου αιώνα πολλοί Ελληνες μετανάστες (Μακεδόνες, Θράκες, Ηπειρώτες, Πελοποννήσιοι) αναζητούν καλύτερη τύχη στη Ρουμανία, εγκαταλείποντας τις άγονες εκτάσεις της πατρίδας. Μαζί τους κουβαλούν την εργατικότητα, την υπομονή, αλλά και το πείσμα για επιτυχία. Στην περιοχή της Τρανσυλβανίας, στο Μπρασόβ, το Σιμπίου και την Οράντεα, που ήταν σπουδαία κέντρα διαμετακομιστικού εμπορίου μεταξύ Ανατολής και Δύσης, ιδρύουν εμπορικές κοινότητες, τις «Κομπανίες» (τα σημερινά Εμπορικά Επιμελητήρια). Η πρώτη Ελληνική Κομπανία ιδρύθηκε στο Σιμπίου στις 8 Ιουλίου του 1636 και αποτελεί την πρώτη εθνική συσσωμάτωση σε ολόκληρο τον Ελληνισμό κατά την περίοδο της Οθωμανοκρατίας, καθώς και την παλαιότερη εμπορική κομπανία σε ολόκληρη τη ΝΑ Ευρώπη.

Οι Ελληνες έμποροι

Για έναν ολόκληρο αιώνα μετά το 1750, τα ελληνικά ήταν η γλώσσα του εμπορίου στα Βαλκάνια και οι περισσότεροι έμποροι, ανεξάρτητα από εθνική προέλευση, μιλούσαν ελληνικά. Οι Ελληνες έμποροι κράτησαν πάντα ζωντανή τη θρησκεία, την εθνική συνείδηση και την περηφάνια για την καταγωγή τους.

Το 18ο αιώνα, καθώς η Ευρώπη εκβιομηχανίζεται, αρχίζουν οι μεγάλες εμπορικές μεταφορές με πλοιάρια στον Δούναβη. Η χρησιμοποίησή του και η ανάπτυξη της εμπορικής κυκλοφορίας οφείλεται στην Ελλάδα. Λέγεται ότι, όπως ο Εύξεινος Πόντος ήταν κάποτε «ελληνική λίμνη», έτσι κι ο Δούναβης υπήρξε ο πιο «ελληνικός» απ' όλους τους μεγάλους ποταμούς του κόσμου.

Πολύ σημαντική για την οικονομική εξέλιξη και την πρόοδο της ελληνικής εμπορικής ναυτιλίας υπήρξε η Συνθήκη του Κιουτσούκ Καϊναρτζή (1774). Η Ρωσία, υπερισχύοντας της Τουρκίας, της επέβαλε να επιτρέπει τη χρήση της ρωσικής σημαίας στα πλοία των χριστιανών υπηκόων της, και έτσι την ελεύθερη ναυσιπλοΐα. Ελληνες νησιώτες από το Αιγαίο κατασκεύασαν ευέλικτα μικρά ιστιοφόρα, αναλαμβάνοντας τις μεταφορές σε ολόκληρη τη Μεσόγειο. Εως και το 1821, πολλοί νησιώτες περνούν στη Μαύρη Θάλασσα κάνοντας εμπόριο σιταριού. Το 1813, τα νησιά του Αιγαίου είχαν 615 καράβια με πλήρωμα 18.000 άνδρες και 6.000 κανόνια, για να τους προστατεύουν από τους πειρατές. Τα καράβια αυτά ήταν που πολέμησαν αργότερα στον Αγώνα της Ανεξαρτησίας, αλλά και πολλοί σιτέμποροι χρηματοδότησαν τον αγώνα που είχε σχεδιαστεί το 1814 στην Οδησσό, με την ίδρυση της Φιλικής Εταιρείας. Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, στο λόγο του στην Πνύκα το 1836, αναφέρει χαρακτηριστικά ότι «αυτά τα σιτοκάραβα πολέμησαν το Σουλτάνο».

Στις αρχές του 20ού αιώνα, η πλειονότητα των πλοίων ήταν σε ελληνικά χέρια. Σύμφωνα με τις καταγραφές του σώματος πλοιάρχων και πλοηγών, το 1901 οι 73 στους 88 είναι Ελληνες και 7 Ρουμάνοι. Αλλά και ο Ελευθέριος Βενιζέλος, όταν επισκέφθηκε την περιοχή το 1913, είπε ότι «ούτε στο λιμάνι του Πειραιά δεν έχω δει τόσες πολλές ελληνικές σημαίες, όσες στα λιμάνια του Δούναβη».

Λαμπρές προσωπικότητες Ελλήνων αστών εγκατεστημένων στη Ρουμανία μεγαλούργησαν κι έστησαν «χρυσές» γέφυρες μεταξύ των δύο φίλων λαών· ναυτικοί, έμποροι, λόγιοι, καλλιτέχνες, μηχανικοί, δικηγόροι, πολιτικοί, τεχνίτες, επιχειρηματίες, τραπεζίτες, στρατιωτικοί, επαναστάτες, πολλοί από τους οποίους ευεργέτησαν την πατρίδα στα δύσκολα χρόνια του νεοσύστατου ελληνικού κράτους. Ακολουθούν μερικά μόνο ονόματα κορυφαίων και πασίγνωστων Ελλήνων από τη Ρουμανία: Ρήγας ο Βελεστινλής, γνωστός ως Ρήγας Φεραίος (1757-1798), Γεώργιος Σταύρου (1785-1869), Απόστολος Αρσάκης (1792-1874), Ευάγγελος Ζάππας (1800-1865), Παναγής Χαροκόπος (1835-1911).

Δούναβης-Μαύρη Θάλασσα

Η έξοδος των Ελλήνων από τη Ρουμανία αρχίζει την εποχή του Μεσοπολέμου, με αργούς ρυθμούς μέχρι το 1940, και παίρνει τη μορφή φυγής το 1947-48, μόλις άνοιξε το λιμάνι της Κωστάντζας.

Στο τέλος του 1949 πραγματοποιείται μια νέα «είσοδος» Ελλήνων στη Ρουμανία. Συγκεκριμένα, μετά τη λήξη του ελληνικού εμφύλιου πολέμου και την ήττα του «Δημοκρατικού Στρατού», μέρος αυτού -περίπου 15.000 άνδρες και γυναίκες- καταφεύγουν στη Ρουμανία ως πολιτικοί πρόσφυγες. Εκεί θα σπουδάσουν, θα εργαστούν και θα κάνουν οικογένειες, ορισμένοι δε από αυτούς με μικτούς γάμους μεταξύ Ελλήνων και Ρουμάνων. Μετά την αποκατάσταση της Δημοκρατίας στην Ελλάδα, το 1974, αλλά κυρίως μετά το 1981, το μεγαλύτερο μέρος τους επαναπατρίστηκε στη χώρα μας. Περίπου 800 επέλεξαν να παραμείνουν εκεί. Σήμερα ζουν στη Ρουμανία οργανωμένοι σε 22 κοινότητες 5.500 «παλιοί Ελληνες», οι οποίοι εκλέγουν και έναν βουλευτή· επίσης άλλοι 3.000 που μιλούν ελληνικά και έλκουν την καταγωγή τους από τους ομοεθνείς τους τού 18ου αιώνα, αλλά δεν μπορούν να το αποδείξουν εγγράφως. Η ελληνική είναι κατοχυρωμένη από το ρουμανικό Σύνταγμα ως μειονοτική γλώσσα. Περίπου 6.000 Ελληνες εγκαταστάθηκαν στη Ρουμανία, μετά την αλλαγή του καθεστώτος το 1989, για επαγγελματικούς λόγους, και συμβάλλουν κι αυτοί στην οικονομική ανάπτυξη της χώρας.

Τα νερά του Δούναβη και της Μαύρης Θάλασσας, οι κοινές αξίες και η τόσο μεγάλη ιστορία που μοιραζόμαστε ένωσαν και συναδέλφωσαν τους δύο λαούς και θα συνεχίσουν να τους ενώνουν.

Η Δήμητρα Στασινοπούλου από το 1994 ζει και εργάζεται στη Ρουμανία, από όπου και ξεκίνησε ναυπηρετεί την τέχνη της φωτογραφίας με το πάθος του ερασιτέχνη και τη ματιά του επαγγελματία, καταγράφοντας τόπους που δεν σάρωσαν οι άνεμοι του Δυτικού πολιτισμού, δημιούργησε μια σειρά μοναδικών άλμπουμ με πρώτο το φωτογραφικό πανόραμα της δεύτερης πατρίδας της. Στιγμιότυπα οικεία στην ίδια αλλά και στους χιλιάδες Ελληνες που ήταν και είναι κομμάτι της ιστορίας της γειτονικής χώρας.

* Το βιβλίο «Η Ρουμανία της καρδιάς μου» είναι προσβάσιμο στο Διαδίκτυο στη διεύθυνση www.dimitrastasinopoulou.com/files/books/pdf/Dimitra-Stasinopoulou-Romania.pdf

Πηγή: Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία - ΔΗΜΗΤΡΑ ΣΤΑΣΙΝΟΠΟΥΛΟΥ