Λογοτεχνία - Ποίηση - Τέχνες

Τα αποκαλυπτήρια του γλυπτού « Κρίση » του  εικοσιδυάχρονου καλλιτέχνη Τάσου Νυφαδόπουλου πραγματοποιήθηκαν την Κυριακή 26 Απριλίου, στη Λεωφόρο Βουλιαγμένης 602 Α και Ιμέρας , στο Δήμο Ελληνικού-Αργυρούπολης. Το κοινό αγκάλιασε με μεγάλο ενθουσιασμό το πρωτοποριακό γλυπτό ενώ οι πολλαπλοί συμβολισμοί του έγειραν τον προβληματισμό  των παραβρισκόμενων.

Το γλυπτό « Κρίση » είναι ο τρόπος του γλύπτη, Τάσου Νυφαδόπουλου, να αποτυπώσει στη συλλογική μνήμη την κραυγή της κοινωνίας που βιώνει τις επιπτώσεις των τεράστιων κοινωνικοοικονομικών αλλαγών των τελευταίων χρόνων. Φτιαγμένο από πρωτότυπα υλικά, έχοντας  6,8 μέτρα μήκος, 3,4 μέτρα πλάτος και 3,7 μέτρα ύψος αποτελεί μία δυνατή εικόνα, ένα ισχυρό σύμβολο που καθρεφτίζει τις συνέπειες της οικονομικής κρίσης στον άνθρωπο και την κοινωνία. Κατορθώνει να θέσει στο προσκήνιο τον άνθρωπο πέρα από τις στατιστικές αναλύσεις και τους αριθμούς και να προβάλλει την αξία της ανθρώπινης ζωής. Σκοπός του είναι να περάσει ένα διαχρονικό και ταυτόχρονα διδακτικό μήνυμα για ολόκληρη την κοινωνία, καθώς κρίσεις θα παρουσιάζονται πολλές φορές στην ζωή μας και οφείλουμε, μαθαίνοντας μέσα από τα λάθη μας, να τις προλαμβάνουμε και να τις αντιμετωπίζουμε έχοντας στο νου μας τις συνέπειες για το σύνολο της κοινωνίας αλλά και για τον κάθε άνθρωπο ξεχωριστά.  

Στην ανασκαφή της Αμφίπολης και στις προοπτικές που ανοίγει για την ελληνική οικονομία, αναφέρεται εκτενές άρθρο που δημοσιεύεται στην ιστοσελίδα του CNN. Ξεκινώντας με μια αρκετά λεπτομερή περιγραφή των τελευταίων αρχαιολογικών ευρημάτων και, συγκεκριμένα, του επιβλητικού ψηφιδωτού δαπέδου που απεικονίζει έναν άνδρα να βρίσκεται πάνω σε ένα άρμα που το σέρνουν άλογα και το οδηγεί ο αγγελιοφόρος θεός Ερμής, o συντάκτης κάνει εκτενή αναφορά στα σημαντικά ευρήματα που έχει φέρει στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη στον χώρο της Αμφίπολης, αλλά και στις θεωρίες που διατυπώνονται σε ό,τι αφορά τον «ένοικο» του τάφου.

«Με κάθε εύρημα που έρχεται στο φως και αποκαλύπτει τον μεγαλειώδη πλούτο που κρύβει ο τάφος, μεγαλώνει και η αγωνία για το ποιος ήταν θαμμένος στο συγκεκριμένο μνημείο», αναφέρει το CNN, προσθέτοντας ότι από την ώρα που άρχισε η ανασκαφή, τον Αύγουστο, εκατοντάδες τουρίστες και εκδρομείς συρρέουν στην Αμφίπολη με την ελπίδα ότι θα μπορέσουν να δουν κάτι από τα εντυπωσιακά ευρήματα, ενώ τα τοπικά μέσα ενημέρωσης είναι γεμάτα με μακροσκελείς αναφορές σχετικά με την πρόοδο των εργασιών.

Η κυβέρνηση, συνεχίζει το CNN, προειδοποιεί ότι δεν πρέπει να διαδίδονται ανυπόστατες θεωρίες, αλλά την ίδια στιγμή συνεχίζει να τροφοδοτεί το δημόσιο ενδιαφέρον, με σχεδόν καθημερινές αναφορές για την Αμφίπολη στο κρατικό τηλεοπτικό σταθμό.

Η αλήθεια είναι, συνεχίζει το δημοσίευμα, ότι η πολιτιστική κληρονομιά της Ελλάδας είναι τόσο πλούσια που δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι η αρχαιολογία παραμένει ως κλάδος ένα από τα ισχυρότερα «χαρτιά» της, και με τον τουρισμό να είναι η δεύτερη σε μέγεθος πηγή εσόδων για τη χώρα μετά τη ναυτιλία, η Ελλάδα είναι έτοιμη να προβάλει ακόμη περισσότερο την αρχαιολογική της κληρονομιά.

Μάλιστα, όπως αναφέρει, η Ελλάδα καθώς κοιτά προς το παρελθόν για να προχωρήσει μπροστά σε μια περίοδο κρίσης, ετοιμάζεται να επαναφέρει στο προσκήνιο ένα άλλο μεγάλο θέμα, την επιστροφή των γλυπτών του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο στο Λονδίνο.

Να δεχτεί τη διαμεσολάβηση της UNESCO για την επιστροφή των Μαρμάρων του Παρθενώνα προτείνει στη βρετανική κυβέρνηση με ερώτηση που κατέθεσε χθες στη Βουλή των Κοινοτήτων ο Βρετανός βουλευτής, Αντριου Τζορτζ.
Ευγενής πράξη η επανένωση των Γλυπτών

«Το Σώμα της Βουλής των Κοινοτήτων γνωρίζει ότι τα μισά από τα Γλυπτά του Παρθενώνα, τα οποία με αμφιλεγόμενο τρόπο αφαίρεσε από την Αθήνα ο λόρδος Ελγιν 210 χρόνια πριν, χρησιμοποιώντας μια διάτρητη νομική αιτιολόγηση κατά τη διάρκεια της Οθωμανικής κατοχής στην Ελλάδα, εξακολουθούν να εκτίθενται στο Βρετανικό Μουσείο», αναφέρει το κείμενο της ερώτησης. Σημειώνει ότι, όταν η παρουσίαση γίνεται με τα πραγματικά περιστατικά, η βρετανική κοινή γνώμη ευνοεί την επανένωση των Μαρμάρων του Παρθενώνα στην Αθήνα.

Σημειώνει επίσης μια δημοσκόπηση που διενεργήθηκε από τη YouGov τον Οκτώβριο του 2014 και δείχνει πως μόνο το 23 τοις εκατό του βρετανικού κοινού συμφωνεί ότι θα πρέπει να παραμείνουν στη Βρετανία. Γνωρίζει, ακόμη, ότι το Βρετανικό Μουσείο έχει εγκαταλείψει πλέον τα συμβατικά επιχειρήματά του και τώρα προωθεί τη νέα έννοια του παγκόσμιου μουσείου. Εκφράζει τη λύπη του για τη διαφαινόμενη απόφαση της κυβέρνησης να απορρίψει την προσφορά της UNESCO για διαμεσολάβηση με την ελληνική κυβέρνηση. Και καλεί την κυβέρνηση να αναθεωρήσει την απόφασή της και να αποδείξει ότι η Βρετανία είναι έτοιμη να επιδείξει το κύρος της στον κόσμο με τη συμμετοχή σε μια ευγενική πράξη για την επανένωση των υπό βρετανική κατοχή Γλυπτών του Παρθενώνα με εκείνα που σήμερα εκτίθενται στο Μουσείο της Ακρόπολης, το οποίο κατασκευάστηκε με αυτόν τον σκοπό, στη σκιά του μνημείου στο οποίο ανήκουν, τον Παρθενώνα στην Αθήνα».

Η ερώτηση, η οποία στην κοινοβουλευτική γλώσσα ονομάζεται early day motion, κατατίθεται αλλά δεν είναι βέβαιο πως θα συζητηθεί, ανεξάρτητα από τον αριθμό όσων θα την συνυπογράψουν (στην περίπτωσή μας είναι 10 μέχρι στιγμής). Ωστόσο, αποτελεί σπουδαία ευκαιρία να λάβει δημοσιότητα ένα θέμα.

Στον αντίποδα, στη μακρινή Αυστραλία, ο διακεκριμένος ακαδημαϊκός και ακτιβιστής δρ Γκάρι Φόλεϊ, σε διάλεξη που έδωσε στα εγκαίνια της νέας σειράς Σεμιναρίων Ελληνικής Ιστορίας και Πολιτισμού, που προσφέρει για πέμπτη συνεχή χρονιά η Ελληνική Κοινότητα Μελβούρνης, έκανε έκκληση για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα, αλλά και τεχνουργημάτων ιθαγενών της Αυστραλίας που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο.

Πηγή: Έθνος - Α. Κώττη

Σε βάθος 1,60μ. από τους σωζόμενους λίθους του δαπέδου, αποκαλύφθηκε μεγάλος κιβωτιόσχημος τάφος, κατασκευασμένος από πωρόλιθους, καθώς και σκελετός κάποιου θνητού της εποχής, στον οποίον αποδόθηκαν λατρευτικές τιμές ως θεού.

Οι επίσημες ανακοινώσεις του Υπ. Πολιτισμού

1. Συνεχίστηκαν οι εργασίες από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Σερρών, στον λόφο Καστά και συγκεκριμένα στον τρίτο θάλαμο. Σε βάθος 1,60μ. από τους σωζόμενους λίθους του δαπέδου, αποκαλύφθηκε μεγάλος κιβωτιόσχημος τάφος, κατασκευασμένος από πωρόλιθους.

2.Οι εξωτερικές διαστάσεις του τάφου είναι μήκους 3,23μ., πλάτους 1,56μ. και σωζόμενου ύψους 1 μ. Ωστόσο, βρέθηκαν, κατά την ανασκαφή, ορθοστάτες από την ανωδομή του τάφου, που μας επιτρέπουν να θεωρήσουμε ότι το ύψος του έφτανε τουλάχιστον στο 1,80μ.

3. Εντός του τάφου δημιουργήθηκε μια επιμήκης βάθυνση πλάτους 0,54μ.και μήκους 2,35μ. . Πρόκειται για τη θέση στην οποία τοποθετήθηκε ξύλινο φέρετρο. Βρέθηκαν, διάσπαρτα, σιδερένια και χάλκινα καρφιά, καθώς και οστέινα και γυάλινα διακοσμητικά στοιχεία του φερέτρου. Επισημαίνεται ότι το συνολικό ύψος του τρίτου θαλάμου από την κορυφή της θόλου έως τον πυθμένα του τάφου είναι 8,90μ.

4. Εντός και εκτός του τάφου, βρέθηκε ο σκελετός του νεκρού. Είναι προφανές ότι το ανθρωπολογικό υλικό θα εξεταστεί από ειδικούς επιστήμονες. Είναι, εξίσου, προφανές ότι θα γίνουν όλες οι έρευνες τις οποίες απαιτεί η σύγχρονη επιστήμη.

5. Το ταφικό συγκρότημα στον λόφο Καστά είναι ένα δημόσιο έργο, που για την κατασκευή του χρησιμοποιήθηκε η μεγαλύτερη ποσότητα μαρμάρου, που έχει ποτέ χρησιμοποιηθεί στη Μακεδονία. Να σας θυμίσω τα στοιχεία της μοναδικότητας του: Τύμβος ύψους 33μ, και επ᾽ αυτού το βάθρο με το υπερμέγεθες λιοντάρι, συνολικού ύψους 15,84. Οι σφίγγες, οι καρυάτιδες και το υπέροχο ψηφιδωτό με την αρπαγή της Περσεφόνης, αλλά και τα μαρμάρινα ζωγραφισμένα επιστύλια, τα οποία, αυτή τη στιγμή, συντηρούνται στο εργαστήριο του Μουσείου Αμφίπολης. Επισημαίνεται το πρωτοφανές ύψος του συνόλου της κατασκευής.

6. Επομένως, αυτό το μνημείο αποτελεί μοναδική και πρωτότυπη σύνθεση ποικίλων χαρακτηριστικών. Είναι μια εξαιρετικά ακριβή κατασκευή, το κόστος της οποίας είναι προφανώς απίθανο να είχε αναληφθεί από ιδιώτη.

 7. Πιθανότατα, πρόκειται για μνημείο αφηρωϊσμένου νεκρού, δηλαδή, θνητού στον οποίον αποδόθηκαν λατρευτικές τιμές από την κοινωνία της εποχής του. Ο νεκρός ήταν εξέχουσα προσωπικότητα, καθώς μόνον έτσι εξηγείται η κατασκευή αυτού του μοναδικού ταφικού συγκροτήματος.

8. Προκειμένου να δρομολογηθούν οι εργασίες αποκατάστασης του μνημείου, μελετώνται συστηματικά τα διάσπαρτα αρχιτεκτονικά μέλη, τα οποία έχουν ταυτιστεί και αποδοθεί στον περίβολο. Πρόκειται για 500 περίπου μαρμάρινα μέλη, που βρίσκονται στην γύρω περιοχή, εκεί όπου σήμερα είναι τοποθετημένο το λιοντάρι, ενώ καθώς αποσύρθηκαν, προ ολίγων ημερών, τα νερά της λίμνης Κερκίνης, αποκαλύφθηκαν περισσότερα από εκατό μέλη του περιβόλου, όπως γείσα, ορθοστάτες και στέψεις. Είχαν μεταφερθεί, το 1936 από την Ούλεν, η οποία είχε αναλάβει την κατασκευή του φράγματος της Κερκίνης .

9. Στο πλαίσιο των αρχαιολογικών ερευνών στον τύμβο έγινε έλεγχος και δειγματοληψία των ιζημάτων, εσωτερικά και εξωτερικά του τάφου, όπως και γεωτρητικός έλεγχος του υπεδάφους του, ώστε να διαπιστωθεί το γεωλογικό υπόβαθρο. Τα ιζήματα αποτελούνται από εναλλαγές άμμου και μάργας, λιμναίας προέλευσης.

10. Για τις επόμενες ημέρες προβλέπεται η ολοκλήρωση του κοσκινίσματος των χωμάτων, η ολοκλήρωση των υποστυλωτικών εργασιών και η συνέχιση των εργασιών συντήρησης στο μνημείο , αλλά και των ευρημάτων στο εργαστήριο του Μουσείου της Αμφίπολης. Ιδαίτερη έμφαση δίνεται στη συντήρηση των τμημάτων του ελλείποντος μέρους του ψηφιδωτού.

11. Στις 22 Νοεμβρίου, ο υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού κ. Κ. Τασούλας θα δώσει συνέντευξη στο Μουσείο της Αμφίπολης, στη μία το μεσημέρι σχετικά με τα ευρήματα και την επόμενη φάση των εργασιών στο τύμβο Καστά.

12. Στις 29 Νοεμβρίου, ημέρα Σάββατο και ώρα 11.00 θα παρουσιαστούν τα αποτέλεσματα της ανασκαφικής περιόδου στον λόφο Καστά, από την έφορο Αρχαιοτήτων Σερρών Κ. Περιστέρη και τους συνεργάτες της, στην Αθήνα, στο Αμφιθέατρο του Υπουργείου Πολιτισμού.

13. Γεωφυσικές διασκοπίσεις:

1. Η γεωφυσική διασκόπιση θα γίνει από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονικής, ειδικότερα από το εργαστήριο Εφαρμοσμένης Γεωφυσικής, το οποίο διευθύνεται από τον καθηγητή Γρηγόρη Τσόκα, μετά από πρόταση του πρυτάνεως καθηγητή Περικλή Μήτκα. Σημειώνεται ότι το ΑΠΘ έθεσε στη διάθεση του Υπουργείου Πολιτισμού όχι μόνον την τεχνογνωσία του αλλά και πόρους του Πανεπιστημίου.

2. Για την διερεύνηση του Τύμβου Καστά θα χρησιμοποιηθεί, κυρίως, η μέθοδος της ηλεκτρικής τομογραφίας, στην ανάπτυξη της οποίας έχει συμβάλλει καθοριστικά το συγκεκριμένο εργαστήριο. Η μέθοδος συνίσταται στην ηλεκτρική απεικόνιση του υπεδάφους, παρόμοια με την ιατρική τομογραφία. Εχει δε αποδώσει σε εξερεύνηση άλλων τύμβων- πχ. Απολλωνία, Κιλκίς, Βεργίνα, Αργολιδα κ.α) Αποτελέσματα από την διερεύνηση του τύμβου Καστά σε επόμενη ενημέρωση.

Κατά τη διάρκεια ελέγχου που πραγματοποιήθηκε από τη Διεύθυνση Τεκμηρίωσης και Προστασίας  Πολιτιστικών Αγαθών του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού την πρώτη ημέρα ανάρτησης (10-09-2014) του ηλεκτρονικού καταλόγου της δημοπρασίας Αρχαιοτήτων που πρόκειται να πραγματοποιηθεί στο Λονδίνο στις 2 Οκτωβρίου 2014 (Auction 21928, Antiquities), στον ιστότοπο του Οίκου Δημοπρασιών Bonhams διαπιστώθηκε ότι στα προς δημοπράτηση αντικείμενα περιλαμβάνεται και μαρμάρινη κεφαλή Ερμή.

Δεδομένου ότι η κεφαλή περιέχεται σε κατασχεθέν φωτογραφικό υλικό, από το οποίο προκύπτει η πιθανή προέλευση και παράνομη εξαγωγή της από την Ελλάδα, η Διεύθυνση Τεκμηρίωσης και Προστασίας  Πολιτιστικών Αγαθών προχώρησε την ίδια μέρα σε επικοινωνία με τον Οίκο Δημοπρασιών Bonhams ζητώντας περισσότερα στοιχεία για την προέλευση του αντικειμένου.

Σε επόμενο στάδιο και, κατόπιν περαιτέρω έρευνας και τεκμηρίωσης,  η Διεύθυνση Τεκμηρίωσης και Προστασίας  Πολιτιστικών Αγαθών ζήτησε την άμεση απόσυρση του αντικειμένου με την επιφύλαξη παντός νομίμου δικαιώματος του Ελληνικού Δημοσίου.

Τελικώς, ο Οίκος Δημοπρασιών αναγκάσθηκε να αποσύρει την κεφαλή από τη δημοπρασία και για πρώτη φορά  παρέπεμψε τον φερόμενο ως κάτοχο σε απευθείας επικοινωνία με το Ελληνικό Δημόσιο.

Υπενθυμίζεται ότι η Διεύθυνση Τεκμηρίωσης και Προστασίας  Πολιτιστικών Αγαθών παρακολουθεί στο μέτρο του εφικτού τις δημοπρασίες πολιτιστικών αγαθών και, στις περιπτώσεις όπου τεκμηριώνεται νομικά η παράνομη εξαγωγή από τη Χώρα κάποιου δημοπρατούμενου αντικειμένου, προβαίνει σε όλες τις νόμιμες ενέργειες.

Σημειώνεται πάντως, ότι διακοπή μιας δημοπρασίας μπορεί να γίνει μόνο εφόσον υπάρχουν αδιάσειστα νομικά επιχειρήματα που αποδεικνύουν παράνομη ενέργεια. Επομένως, η Διεύθυνση Τεκμηρίωσης και Προστασίας  Πολιτιστικών Αγαθών και το Υπουργείο  Πολιτισμού αντιμετωπίζει πάντα με τη δέουσα προσοχή τέτοιου είδους θέματα προς αποφυγήν αιτήσεων αποζημιώσεως κατά του Ελληνικού Δημοσίου.

Συνεχίζεται η ανασκαφική εργασία στον λόφο Καστά, από την ΚΗ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων. Αφαιρούνται από τον  λόφο οι επιχώσεις  και τα μπάζα της ανασκαφής Λαζαρίδη. Έχει ήδη ολοκληρωθεί η αφαίρεση στη δυτική πλευρά και συνεχίζονται οι εργασίες πίσω και ανατολικά από τη θόλο.

Σήμερα που αφαιρέθηκαν και τα τελευταία στρώματα χωμάτων από την ανατολική πλευρά του ψηφιδωτού, αποκαλύφθηκε  η  τρίτη μορφή  της παράστασης, πίσω από τον γενειοφόρο άνδρα,  ο οποίος -εκτός από το στεφάνι- φοράει και κόκκινο ιμάτιο.

Πρόκειται για γυναικεία νεανική μορφή, με κόκκινους ανεμίζοντες βοστρύχους, η οποία φοράει λευκό χιτώνα  που συγκρατείται με κόκκινη λεπτή ταινία στο ύψους του στήθους. Φέρει κόσμημα στον καρπό του αριστερού  της χεριού. Είναι προφανές ότι πρόκειται  για την μυθολογική παράσταση της αρπαγής της Περσεφόνης από τον Πλούτωνα, με την παρουσία του θεού Ερμή ως ψυχοπομπού, όπως είθισται σε ανάλογες αναπαραστάσεις. 

Είναι εκπληκτική η παράσταση όχι μόνον για τον χρωματικό της πλούτο, αλλά και για την τέλεια εκτέλεση του σχεδίου. Στην παράσταση του ψηφιδωτού παρουσιάζεται και η τρίτη διάσταση,  ιδιαίτερα στην απεικόνιση του ψυχοπομπού και της Περσεφόνης. Είναι φανερό ότι η παράσταση παραπέμπει και στην αντίστοιχη της αρπαγής της Περσεφόνης, στον λεγόμενο Τάφο της Περσεφόνης, στο βασιλικό νεκροταφείο των Αιγών. Όμως η παράσταση της αρπαγής της Περσεφόνης, στις Αιγές είναι τοιχογραφία. Εδώ, για πρώτη φορά, απαντάται σε βοτσαλωτό ψηφιδωτό, σε ταφικό μνημείο. Οι διαστάσεις του ψηφιδωτού δαπέδου ήτοι 4,5Χ3.

Με την αποκάλυψη του ψηφιδωτού δαπέδου δόθηκε η δυνατότητα και για την τελική υποστύλωση του επιστυλίου των Καρυατίδων. Φυσικά, έχουν ήδη ξεκινήσει οι εργασίες προστασίας του ψηφιδωτού οι οποίες συνίστανται:

α. Επικάλυψη με φύλλα φελιζόλ

β. Και πάνω από αυτά  ξύλινη επένδυση

Σε ύψος 40 εκ. πάνω από την ξύλινη επένδυση θα μπει το δάπεδο πρόσβασης για τον τέταρτο χώρο, το οποίο θα στηριχτεί στην τρίτη σειρά αντιστήριξης.

Με την τομή που έγινε στο κατεστραμμένο τμήμα του ψηφιδωτού διαπιστώθηκαν οι συνθήκες έδρασης  του δαπέδου που είναι οι εξής: Κονίαμα 8-10 εκατοστών ως υπόβαση του ψηφιδωτού, πιο κάτω έχουμε στρώση από κροκάλες πάχους 10-12 εκατοστά, οι οποίες  εδράζονται στο φυσικό έδαφος, υπό μορφή σκληρής αργιλώδους άμμου.

Στον τέταρτο χώρο ήτοι στον τρίτο θάλαμο, έχει ολοκληρωθεί η υποστύλωση. Δεν προχώρησαν οι ανασκαφικές εργασίες, επειδή   η ομάδα ασχολήθηκε με την αποκάλυψη του ψηφιδωτού.

Φόρο τιμής στην Κρήτη και στον Νίκο Καζαντζάκη απέτισε το Διεθνές Φεστιβάλ Νησιωτικής Ταινίας, που έλαβε χώρα στο νησί Γκρουά, στη Γαλλία.

Το Φεστιβάλ ήταν αφιερωμένο ουσιαστικά στα ελληνικά νησιά. Περιελάμβανε την προβολή σειράς ντοκιμαντέρ για την Ικαρία, τη Λέσβο τη Μακρόνησο, την Τήλο, τη Σίφνο και την Πάτμο, καθώς και εκθέσεις ζωγραφικής και φωτογραφίας.

Η Κρήτη κατείχε σημαντική θέση, καθώς προβλήθηκαν πέντε ντοκιμαντέρ: “Γαύδος. Εκεί στο νότο” της Ανθής Νταουντάκη, "Hippie- Hippie Matala! Matala!" του Γιώργου Βαρελά, "Cretativity" του Μανόλη Κριτσοτάκη (όπου διάφοροι καλλιτέχνες μιλούν για τη ζωή τους στην Κρήτη), "Sayome" του Νίκου Νταγιαντά (που παρουσιάζει την ιστορία μιας Γιαπωνέζας στην Κρήτη) και “Το κάλεσμα του βουνού” του Στέλιου Αποστολόπουλου, με θέμα την επιστροφή στην Κρήτη ενός ναυτικού για να ασχοληθεί με το κοπάδι της οικογένειάς του.

Ακόμη, ο Ρος Ντέιλι έδωσε συναυλία κρητικής μουσικής, ενώ ο πρόεδρος της Διεθνούς Εταιρείας Φίλων Νίκου Καζαντζάκη, Γιώργος Στασινάκης μίλησε για τα ταξίδια του συγγραφέα στις Κυκλάδες και στην Κρήτη, την αγάπη του προς την πατρική γη και το άνοιγμά του στον κόσμο, καθώς και τη σπουδαιότητα του μυθιστορήματός του "Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά" (προηγήθηκε προβολή της ταινίας του Μιχάλη Κακογιάννη).