Ο αρχιεπίσκοπος Αμερικής Δημήτριος εξήρε το «λογοτεχνικό λόγο» του μεγάλου Κύπριου ποιητή και τη συμβολή του στην ανάδειξη της ελληνικότητας της Κύπρου. Στο πλαίσιο του «Έτους Μνήμης Κώστα Μόντη - Εκατό χρόνια από τη γέννησή του», πραγματοποιήθηκε το πρωί της Πέμπτης(ώρα Ελλάδας) στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια της Νέας Υόρκης εκδήλωση για το μεγάλο ποιητή της Κύπρου.
Στο τέλος της εκδήλωσης, ο αρχιεπίσκοπος Αμερικής Δημήτριος έκανε τα αποκαλυπτήρια προτομής του Κώστα Μόντη, την οποία φιλοτέχνησε ο Αμερικανός γλύπτης, Arcady Kotler, με δαπάνη του Κοινωφελούς, Επιστημονικού και Πολιτιστικού Ιδρύματος της Κύπρου «Φώτος Φωτιάδης».
Η εκδήλωση έγινε με πρωτοβουλία του γενικού προξένου της Κύπρου στη Νέα Υόρκη, Βασίλη Φιλίππου και σε συνεργασία με το τμήμα Ελληνικών Σπουδών του εν λόγω Πανεπιστημίου της αμερικανικής μεγαλούπολης.
Για τη ζωή και το έργο, για το «συνολικό όραμα» και «τις συγκεκριμένες ιδέες» του ποιητή, για την καταγραφή της σύγχρονης κυπριακής ιστορίας με τις ποιητικές του λέξεις και τη «μεταμφιεσμένη ποιητική» που προσέδωσε «νέα πνοή» στην ιστορική διάσταση του τόπου του, μίλησε η καθηγήτρια Συγκριτικής Λογοτεχνίας του Πανεπιστημίου Κολούμπια, Μαρία Χατζηπολυκάρπου. Η Κύπρια πανεπιστημιακός υπογράμμισε ιδιαίτερα ότι «ο Κώστας Μόντης αξίζει να τοποθετηθεί μεταξύ των μεγάλων καινοτόμων της παγκόσμιας λογοτεχνίας, ειδικά μεταξύ εκείνων των συγγραφέων που αντιμετωπίζουν παρόμοια διλήμματα σε ένα μετα-αποικιακό κόσμο».
Ο γλύπτης της προτομής, Arcady Kotler, αναφέρθηκε στα στοιχεία που θέλησε να αναδείξει μέσα από το έργο του και ο καθηγητής Κλασικών Σπουδών και Συγκριτικής Λογοτεχνίας στο Κολούμπια, Στάθης Γουργούρης, υπογράμμισε τη «δυναμικότητα» και το «λυρισμό» που έχει η ποίηση του Μόντη.
Το ίδρυμα «Φώτος Φωτιάδης» εκπροσώπησε ο Παύλος Φωτιάδης, ο οποίος μίλησε για τις πολιτιστικές δραστηριότητες του ιδρύματος και τις ευρύτερες ενέργειές του για να διατηρηθεί και να προβληθεί, εντός και εκτός Κύπρου, η παράδοση, οι τέχνες και ο πολιτισμός του νησιού, σημειώνοντας τη «λογοτεχνική αξία» και την «εθνική προσφορά» του Κώστα Μόντη.
Ο γενικός πρόξενος της Κύπρου, Βασίλης Φιλίππου, αναφέρθηκε στην «προσωπική γνωριμία» του με τον ποιητή, διαβάζοντας ένα ποίημα που του είχε αφιερώσει ο ποιητής λίγο καιρό πριν από τον θάνατό του.
Ο αρχιεπίσκοπος Δημήτριος εξήρε το «λογοτεχνικό λόγο» του Μόντη και τη συμβολή του στην ανάδειξη της ελληνικότητας της Κύπρου.
Στην εκδήλωση παρέστη και μίλησε η θυγατέρα του ποιητή, Στάλω Μόντη-Puagare, η οποία αναφέρθηκε σε καθημερινές, δημιουργικές στιγμές του Μόντη, στο πάθος του για την Κύπρο και τον Ελληνισμό.
Χαιρετισμό απηύθυνε ο πρόξενος της Ελλάδας στη Νέα Υόρκη, Μάνος Κουμπαράκης, δίνοντας την «άλλη διάσταση» της «ελληνικής ματιάς» στο ποιητικό έργο του Κύπριου ποιητή, ενώ διάβασε και το ποίημα του Μόντη που καταλήγει με τη φράση: «Σ' αυτή τη μακρινή γωνιά όμως αντισταθμίζει που γράφουμε ελληνικά».
Χαιρετισμό απηύθυνε, επίσης και ο πρόεδρος της Κυπριακής Ομοσπονδίας Αμερικής, Κώστας Τσέντας. Τιμητικές διακηρύξεις στο Ίδρυμα Φωτιάδη, με την ευκαιρία της εκδήλωσης, επέδωσαν εκ μέρους του πολιτειακού γερουσιαστή της Νέας Υόρκης, Μιχάλη Γιάνναρη, η Ειρήνη Σταθάτου και εκ μέρους του κυπριακής καταγωγής δημοτικού συμβούλου της Νέας Υόρκης, Κώστα Κωνσταντινίδη, η Νίκη Κόκκινου.
Το ποίημα του Μόντη «Γράμμα στη μητέρα» διάβασε ο ομογενής ποιητής και στιχουργός, Πόλυς Κυριάκου και το πρόγραμμα παρουσίασε η Λαμπρινή Γαλιατσάτου. Στο τέλος διάβασαν στα ελληνικά και στα αγγλικά ποιήματα του Μόντη οι φοιτητές του τμήματος Ελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Κολούμπια: Benjamin Moe, Κρίστεν Μουστάκας, Έλενα Νικολάου, Ουρανία Γιανκοπούλου, Lan Yao και Brittany Mae Jonson.
Συγκινητική ήταν η συμμετοχή της Κινέζας φοιτήτριας Lan Yao, η οποία διάβασε στα ελληνικά ποιήματα του Κώστα Μόντη.
24 Σεπτεμβρίου είναι η Ημέρα Πολιτιστικής Κληρονομιάς στη Νότια Αφρική, μέρα που γιορτάζεται να θυμόμαστε την κληρονομιά των πολλών πολιτισμών που συνθέτουν τον πληθυσμό της Νοτίου Αφρικής.
Την 2α και 3η Αυγούστου ε.έ. η Α.Θ.Μ. ο Πάπας και Πατριάρχης Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής κ.κ. Θεόδωρος Β΄ εδέχθη στην Πατριαρχική Καθέδρα τις επισκέψεις των Γενικών Προξένων των Η.Π.Α. κ. Stephen Fakan και της Ρωσίας κ. Rachid Sadikov αντιστοίχως και είχε μαζί τους πολύωρες και επικοδομητικές συζητήσεις.
